نکات آموزشی درباره تزریق انسولین

انسولین ماده ای است که در بدن وسط لوزالمعده تولید می شود و باعث می شود قند یا به عبارتی مهمترین منبع انرژی بدن مورد استفاده قرار گیرد.

 

انواع انسولین کدامند؟

انسولین های موجود در بازار بر اساس رنگ، شروع اثر، حداکثر اثر و مدت زمان اثر به دو دسته تقسیم می شوند:

رنگ مدت زمان اثر حداکثر اثر شروع اثر انواع انسولین
شفاف 6 تا 8 ساعت 4 تا 5 ساعت 30 تا 60 دقیقه کریستال یا Regular
کدر 16 تا 24 ساعت 4 تا 12 ساعت 60 تا 90 دقیقه NPH

 

 

شیشه های انسولین را در چه شرایطی باید نگهداری کرد؟

  • شیشه های انسولین باید در داخل درب یخچال نگهداری شوند. از قرار دادن انسوین در درجه حرارت بالا و یا یخ زدگی خودداری نمایید.
  • از تکان دادن بیش از حد شیشه حاوی انسولین خودداری نمایید زیرا باعث از دست رفتن قدرت اثر دارو می شود. در مورد انسولی NPH قبل از مصرف برای یکنواخت شدن مایع انسولین آن را بین دو دست به صورت افقی قرار داده و با غلتاندن آرام شیشه انسولین در کف دست، مایع انسولین مخلوط شده و مایع یکنواخت به دست می آید.
  • به تاریخ انقضاء روی ویال انسولین دقت کنید.
  • قبل از استفاده از انسولین لازم است شیشه حاوی انسولین ز نظر وجود ذرات خارجی همچون یخ زدگی بررسی کنید. شیشه انسولین کریستال( رگولار ) تا آخرین مقدار مصرفی باید شفاف و یکدست باشد. در صورت کدر شدن انسولین کریستال داخل شیشه این انسولین قدرت اثر خود را از دست داده است.
  • در فصل تابستان در صورت مسافرت بهتر است انسولین در کنار یخ قرار داده شود تا از گرم شدن آن جلوگیری شود.
  • از قرار دادن شیشه انسولین در برابر نور مستقیم آفتاب خودداری کنید.
  • تزریق انسولین سرد دردناک است. بهتر است قبل از تزریق انسولین 30 دقیقه آن را در دمای اتاق قرار داده و سپس تزریق کنید.

 

 

سرنگ انسولین

جهت تزریق انسولین از سرنگ انسولین استفاده می شود. خطوط ثبت شده بر روی بدنه ی سرنگ انسولین بر حسب واحد می باشد و معمولا به 100 واحد تقسیم شده است که هر ده واحد با عدد مشخص شده است.

هر خط کوچک بین اعداد، 2 واحد محسوب می گردد. سرنگ انسولین موجود در بازار یک بار مصرف می باشد.

 

 

در چه مکان هایی می توان انسولین را تزریق نمود؟

شکم: دو طرف شکم به فاصله 4 انگشت از ناف(دور ناف تزریق صورت نگیرد).

بازوها: قسمت بالا و بیرونی

پاها: قسمت روی ران ها، به طرف بالا و بیرون

تزریق انسولین به صورت تزریق زیر جلدی می باشد. مگر در مواردی که با تشخیص پزشک و در یک مرکز بیمارستانی توسط تیم درمان تزریق وریدی انسولین صورت گیرد. 

برای جلوگیری از پیدایش تغییرات پوستی و بافت زیر جلدی، تزریق محل تزریق انسولین مرتبا تغییر داده شود.

سرعت جذب انسولین در محل های مختلف بدن متفاوت است. جذب انسولین در شکم سریعتر از بازوها و در بازوها سریعتر از ران ها می باشد.

تغییرات پوستی در نواحی تزریق تزریق باعث کندی جذب انسولین می گردد.

اگر بیش از یک تزریق  در روز انجام می دهید. از چند عضو جهت تزریق انسولین استفاده کنید به طور مثال بهتر است صبح ها روی شکم و بعداز ظهر ها در پاها یا دست ها تزریق شود.

 

 

چگونه انسولین را باید تزریق کرد؟

  1. قبل از هر تزریق باید دست ها را کاملا بشویید(محل تزریق انسولین نیز باید تمیز باشد).
  2. در صورت استفاده از انسولین NPH( رنگ شیری ) شیشه انسولین را به آرامی بین دو کتف دست بغلتانید ولی شیشه را تکان ندهید.
  3. درپوش پلاستیکی شیشه های انسولین را با پنبه الکل تمیز نمایید. بهتر است جهت جلوگیری از آلودگی پس از هر بار مصرف انسولین روی درپوش پلاستیکی را با پنبه استریل و چسب محافظت کنید.
  4. مقداری هوا با سرنگ کشیده و داخل ویال انسولین وارد کنید. در صورت استفاده از هر دو نوع انسولین ابتدا هوا وارد هر دو شیشه نمایید.
  5. شیشه را برگردانید و میزان انسولین لازم را وارد سرنگ کنید. در صورت تزریق دو نوع انسولین ابتدا انسولین شفاف(رگولار) را در سرنگ بکشید سپس انسولین NPH( شیری رنگ) را وارد سرنگ نمایید.
  6. جهت جلوگیری از خطا پس از کشیدن انسولین رگولار میزان انسولین شفاف را با انسولین NPH جمع کرده و مقدار مجوع را روی سرنگ مشخص نمایید سپس با توجه به مقدار محاسبه شده اقدام به کشیدن انسولین شیری (NPH) نمایید.
  7. در صورت اضافه تر کشیدن انسولین کل مقدار کشیده شده را دور بریزید و مجددا انسولین داخل سرنگ کشیده شود.
  8. بعد از کشیدن انسولین به داخل سرنگ حباب های هوا را خارج کنید. حباب های هوا به تنهایی خطرناک نیستند اما مقدار انسولین تزریقی با وجود حباب های هوا کاهش می یابد.
  9. زاویه تزریق در نواحی مختلف بدن متفاوت می باشد. در ناحیه بازوها و ران ها به صورت مایل با زاویه 45 درجه و در ناحیه شکم به صورت 90 درجه یا مستقیم است.

توجه: با توجه به قطر عضله محل تزریق زاویه تغییر می کند. برای مثال در افراد چاق می توان در ناحیه بازو وو ران نیز با زاویه 90 درجه تزریق کرد.

سر سوزن را به سرعت و با ملایمت وارد پوست کنید.

توجه: کل طول سوزن باید در داخل پوست باشد، وارد شدن نوک سوزن کافی نمی باشد زیرا در این صورت پس از تزریق و خارج کردن سوزن مایع انسولین از ناحیه ی تزریق خارج می شود.

پس از بیرون کشیدن سوزن از پوست و پایان تزریق، محل تزریق را به مدت چند ثانیه فشار دهید.

 

 

نکات ویژه هنگام تزریق انسولین

  • انسولین 20 تا 30 دقیقه قبل از مصرف غذا تزریق شود. تزریق انسولین اضافی، عدم مصرف وعده های غذا و فعالیتت بیش از حد باعث کاهش قند خون می شوند.
  • فواصل تزریق در یک عضو باید رعایت شود، فاصله هر تزریق با تزریق بعدی باید 1 تا 1.5 سانتی متر باشد.
  • دمای انسولین تزریقی باید مشابه دمای اتاق باشد( حدود 30 دقیقه قبل از تزریق شیشه انسولین را از یخچال خارج سازید).
  • اگر پیش از تزریق از الکل استفاده می کنید باید صبر نمایید تا الکل کاملا از سطح پوست تبخیر شود( خشک شود ) سپس تزریق انجام گردد.
  • راستا و جهت و زاویه سر سوزن را نباید بعد از ورود و همچنین هنگام خروج از پوست تغییر داد.
  • سعی کنید همواره انسولین را در یک ساعت مشخص از شبانه روز تزریق نمایید.
  • اگر یک نوع انسولین داخل سرنگ کشیده شده است انسولین داخل سرنگ را می توان تا یک هفته داخل یخچال نگهداری کرد.
آخرین ویرایش در 04/06/1394

به اشتراک بگذارید

درباره پزشکی به زبان ساده

پزشکی به زبان ساده می کوشد تا اطلاعات معتبر و به روز پزشکی و سلامت دنیا را به زبانی ساده در اختیار عموم قرار دهد.توجه شود که مقالات ما صرفا برای افزایش آگاهی و آشنایی بیشتر با مسائل پزشکی می باشد و نباید توصیه پزشکی تلقی شوند.

جدیدترین ارسال ها

خبرنامه

برای عضویت در خبرنامه کافیست ایمیل خود را ثبت نمایید