علل و راه های درمان یبوست !

یبوست بیماری شایعی در بین افراد جامعه خصوصا کودکان و عارضه ای در دستگاه گوارش می باشد که به موجب آن مدفوع در روده بزرگ سفت شده و دفع آن دشوار و حتی موجب درد می شود.

اما اگر بخواهیم یبوست را از نظر علمی تعریف نماییم باید بگوییم که یبوست یعنی دفع مدفوع سفت یا احساس تخلیه ناکامل بعد از اجابت مزاج کمتر از سه بار در هفته!

اکثر افرادی که با شکایت یبوست به پزشک مراجعه می کنند معمولا در این تعریف جای نمی گیرند و تنها دلیل مشکل آن ها مصرف کم فیبر در رژیم غذایی و کم تحرکی می باشد، با این حال ما در این مبحث سعی داریم تا شما را با یبوست، عوارض و علل آن آشنا نماییم.

قبل از هر چیز برای بهتر درک کردن یبوست ،نحوه تشکیل مدفوع را به صورت خلاصه مرور می کنیم .

هنگامی که فردی چیزی می خورد، وعده غذایی پس از عبور از معده وارد روده کوچک و سپس روده بزرگ می گردد. در روده کوچک به کمک آنزیم های موجود مواد غذایی جذب و باقیمانده مواد وارد روده بزرگ می شود. روده بزرگ محل اصلی جذب آب می باشد. ماده ای که که پس از طی تمامی این مراحل به جای می ماند همان مدفوعی است که دفع می نماییم. حال اگر فردی فیبر کمی مصرف کند یا آب کم تری بنوشد طبیعتا این مدفوع سخت تراز روده ها عبور می نماید و در انتها آب کمتری دارد، به عبارتی یک مدفوع سخت تشکیل می گردد!

 

 علل یبوست 

علل متفاوتی برای یبوست یافته اند، اما همانطور که در ابتدای بحث هم ذکر کردیم علت اصلی یبوست مصرف کم فیبر در رژیم غذایی و کم تحرکی می باشد. علل اصلی یبوست را می توانید در زیر مشاهده فرمایید:

  • رژیم غذایی حاوی فیبر کم
  • کم تحرکی و فعالیت بدنی پایین
  • مصرف کم مایعات
  • کم کاری تیروئید
  • دیابت
  • انواع بدخیمی های دستگاه گوارش
  • مصرف داروهایی مانند مصرف آنتی اسیدهای حاوی آلومینیوم، ضد افسردگی های سه حلقه ای و ...
  • حاملگی
  • بیماری های اعصاب مانند MS و پارکینسون

 

  علایم یبوست 

از علایم همراه یبوست می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • دفع مدفوع سفت و سخت
  • درد هنگام دفع
  • وجود خون یا رگه های خون در مدفوع
  • احساس پری در مقعد
  • احساس نفخ و گاز
  • درد شکم
  • تهوع
  • و...

 عوارض یبوست 

بیماران مبتلا به یبوست به دنبال دفع سخت و دشوار می توانند به عوارضی مبتلا شوند، از این عوارض می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  1. شقاق یا زخم در ناحیه مقعد
  2. پرولاپس یا افتادگی روده
  3. بواسیر
  4. انسداد روده
  5. ایجاد فیستول(سوراخ شدگی) در جدار روده
  6. و...

 

درمان یبوست

درمان یبوست معمولا بر اساس علت آن انتخاب می گردد، برای مثال فردی که دچار کم کاری تیروئید می باشد نیازمند درمان آن و دریافت لووتیروکسین می باشد که نوعی هورمون تیروئید مصنوعی ی باشد. فردی که دارویی مصرف می کند که موجب یبوست یا تشدید آن شده است باید با پزشک خود راجع به مشکل خود صحبت کند و درمان مناسب تری دریافت نماید.

اما به طور کلی برای درمان یبوست توصیه هایی می گردد که آن ها را در زیر مشاهده می نمایید:

  • مصرف 8 تا 10 لیوان آب در روز
  • مصرف میوه هایی همچون آلو، گلابی، انجیر، هندوانه، توت فرنگی، توت، هلو، آب سیب و ...
  • از مصرف میوه هایی مانند به، سیب پوست کنده و موز خوددری نمایید
  • سعی نمایید از آرد سبوس دار یا رژیم حاوی سبوس استفاده نمایید
  • روزانه حداقل 5 واحد میوه و سبزیجات مصرف نمایید
  • نعناع و چای بابونه موجب بهبود علایم می گردد
  • سعی کنید از شیر به جای ماست استفاده نمایید
  • چای پر رنگ نخورید.
  • از دارچین استفاده نکنید.
  • روزانه 30 دقیقه فعالیت بدنی و پیاده روی به شما کمک می کند
  • و...

در صورت مؤثر واقع نشدن این توصیه ها بیماران نیازمند دریافت ملین ها و دارو می باشند. از شایع ترین دارو های مصرفی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. پودر پسیلیوم
  2. ملین ها مانند لاکتولوز و پلی اتیلن گلیکول و روغن کرچک
  3. مصرف بیزاکودیل 
  4. مصرف روغن های معدنی مانند پارافین و داروی گیاهی سنا

 

 

آخرین ویرایش در 09/05/1394

به اشتراک بگذارید

درباره پزشکی به زبان ساده

پزشکی به زبان ساده می کوشد تا اطلاعات معتبر و به روز پزشکی و سلامت دنیا را به زبانی ساده در اختیار عموم قرار دهد.توجه شود که مقالات ما صرفا برای افزایش آگاهی و آشنایی بیشتر با مسائل پزشکی می باشد و نباید توصیه پزشکی تلقی شوند.

جدیدترین ارسال ها

خبرنامه

برای عضویت در خبرنامه کافیست ایمیل خود را ثبت نمایید