زخم های گوارشی(زخم معده و اثنی عشر)

همانطور که حتما تا کنون شنیده اید یکی از شایع ترین شکایات گوارشی وجود زخم های گواررشی  به خصوص زخم معده می باشد. زخم پپتیک اصطلاحی است که به مجموعه زخم های معده و اثنی عشر اطلاق می شود. زخم های پپتیک معمولا خود را با تابلوی درد و سوزش در ناحیه زیر جناغ نشان می دهد که معمولا به دنبال غذا بدتر شده و می تواند تا 2 الی 3 ساعت ادامه یابد.

 

در این مبحث سعی شده است تا زخم های پپتیک، درمان، تشخیص و پیشگیری و علایم آن را برایتان شرح دهیم.

 

 

علل

در گذشته استرس و ترشح اسید معده را علت اصلی زخم معده و اثنی عشر می دانستند ولی امروزه ثابت شده است که علت اصلی ابتلا به زخم معده و اثنی عشر یک باکتری به نام هلیکوباکتر پیلوری می باشد. بنابراین علل عمده بروز زخم پپتیک را  در زیر مشاهده می فرمایید:

  • هلیکوباکتر پیلوری
  • داروهایی مانند داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی(NSAIDS)
  • عادات زندگی مانند مصرف سیگار و الکل
  • شراسط استرس مانند جراحی، تروما، استرس های روحی، خونریزی گوارشی
  • عوامل ژنتیکی
  • افزایش ترشح اسید معده به هر دلیل

 ulcer

علایم زخم پپتیک( معده و اثنی عشر )

شایع ترین علامت بالینی که انتظار آن را داریم درد در ناحیه پشت جناغ و زیر قفسه سینه می باشد. البته به خاطر داشته باشید که بیماران مبتلا به زخم های گوارشی می توانند هیچ علامتی نداشته باشند. از شایع ترین علایم دیگر در بیماران می توان به موارد زیر اشاره نمود.

  • احساس سوء هاضمه، سوزش سر دل، نفخ، بزرگی شکم
  • ناراحتی و درد قفسه سینه
  • تهوع و استفراغ
  • کم اشتهایی
  • ترس از غذا خوردن
  • خونریزی

 Gastroenteritis Symptoms Truemedcost

علایم هشدار

  • استفراغ خونی
  • احساس ضعف و گیجی غیر عادی
  • احساس تهوع مداوم یا استفراغ مکرر
  • احساس درد شدید ناگهانی(احتمال سوراخ شدن جدار معده را مطرح می سازد)
  • کاهش وزن پایدار
  • با مصرف دارو درد کمتر نگردد
  • دردی که به پشت تیر بکشد
  • خونریزی شدید و کم خونی
  • سیری زودرس
  • کاهش وزن غیر قابل توجیه
  • سابقه سرطان  معده و سرطان گوارشی

 

 

تشخیص

اغلب پزشکان به علت اینکه عامل اصلی بروز زخم معده باکتری هلیکوباکتر پیلوری می باشد تمایل دارند تا وجود این باکتری در بیمار را بررسی نمایند بنابراین معمولا از طریق یکی از روش های زیر وجود این باکتری بررسی می شود:

  • آندوسکوپی و نمونه برداری از معده و آزمایش آن
  • تست مدفوع جهت بررسی آنتی ژن در آن
  • تست تنفسی اوره آز
  • آزمایش خون و بررسی وجود آنتی ژن در آن

 

روش دیگری که از آن می توان استفاده نمود بلع ماده حاجب و سپس عکس برداری می باشد که در این روش ممکن است ضایعه و زخم قابل مشاهده باشد.

اما اغلب پزشکان ترجیح می دهند تا بیمار را تحت آندوسکوپی قرار دهند و در صورت مشاهده زخم به خصوص زخم معده از خود زخم و اطراف آن نمونه برداری یا بیوپسی انجام دهند چرا که زخم معده احتمال سرطان معده را افزایش می دهد و پزشکان با بررسی پاتولوژی نمونه به وجود آتیپی یا سلول های غیر طبیعی پی می برند.

 

 

توصیه های درمانی

  • سعی نمایید تا تعداد وعده های غذایی خود را افزایش دهید ولی حجم کمتری در هر وعده مصرف نمایید
  • آهسته غذا بخورید و لقمه ی خود را خوب بجوید.
  • از مصرف سیگار و الکل بپرهیزید.
  • مصرف چای، قهوه و نوشابه های گاز دار را کاهش دهید.
  • کاهش استرس های روحی
  • عدم مصرف داروهای بروفن و ... به صورت سرخود

در گذشته برای درمان زخم معده شیر را بسیار توصیه می نمودند ولی جالب است بدانی که در شیر پروتئین هایی وجود دارد که موجب افزایش ترشح اسید معده می گردد بنابراین دیگر توصیه نمی شود

از قاشق و چنگال دیگران استفاده نکنید

توصیه می شود از عسل، بادام، موز، شیرین بیان، نعناع و بابونه استفاده نمایید

سعی نمایید تا حد امکان از مصرف شیر، خامه، شیر کاکائو، قهوه، چای، نوشابه، الکل، ادویه های تند، غذاهای پرچرب، مواد نفاخ مانند کلم، ترب، شلغم و مواد ترش مانند گوجه سبز، پرتقال، لیمو ترش و نارنگی پرهیز کنید.

 

 

درمان 

درمان اصلی زخم معده و اثنی عشر همان درمان باکتری هلیکوباکتر پیلوری می باشد که معمولا درمان با مصرف آنتی بیوتیک ها زیر نظر پزشک صورت می گیرد. معمولا پس از اتمام دوره درمان جهت بررسی ریشه کنی و درمان کامل هلیکوباکتر یک تست تنفسی به بیماران توصیه می شود.

توجه فرمایید که مصرف داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی مانند بروفن در بیماران مبتلا به زخم معده و اثنی عشر توصیه نمی گردد و در صورت ضرورت درمان با آن ها بیماران معمولا نیازمند دریافت آنتی اسید ها مانند (رانیتیدین و امپرازول) همراه آن ها می باشند.

آخرین ویرایش در 05/06/1394

به اشتراک بگذارید

درباره پزشکی به زبان ساده

پزشکی به زبان ساده می کوشد تا اطلاعات معتبر و به روز پزشکی و سلامت دنیا را به زبانی ساده در اختیار عموم قرار دهد.توجه شود که مقالات ما صرفا برای افزایش آگاهی و آشنایی بیشتر با مسائل پزشکی می باشد و نباید توصیه پزشکی تلقی شوند.

جدیدترین ارسال ها

خبرنامه

برای عضویت در خبرنامه کافیست ایمیل خود را ثبت نمایید