بیماری سوء جذب سلیاک

بیماری سلیاک یا اسپروی سلیاک یک اختلال خود ایمنی روده باریک با زمینه ژنتیکی می باشد. علت این بیماری گوارشی آسیب به پرزهای روده باریک و اختلال در جذب مواد می باشد. حساسیت به پروتئین گلوتن عامل اصلی فعال شدن سیستم ایمنی در این افراد شناسایی شده است.

گلوتن پروتئینی می باشد که در برخی غلات مانند گندم، جو، چاودار و گاه جوی دو سر وجود دارد و مصرف این غلات و محصولات تولید شده توسط آن ها موجب پاسخ سیستم ایمنی شده و بیماران دچار علایم بیماری می گردند.

واکنش التهابی ایجاد شده موجب تحلیل پرزهای روده و کاهش فعالیت آنزیم های روده می شود. از آنجایی که جذب مواد غذایی از طریق پرزهای روده صورت می گیرد تخریب این پرزها موجب سوء تغذیه می گردد. لازم به ذکر است که بیماری سلیاک واگیر دار نمی باشد و موجب سرطان نیز نمی گردد. این بیماری می تواند از سنین بسیار پایین حتی شیرخوارگی شروع شود و عوارضی چون کاهش رشد را به همراه آورد.

 

 

علایم و نشانه ها

بیماری سلیاک طیف وسیعی از علایم گوارشی را در مبتلایان ایجاد می نماید. از مهمترین این علایم می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • اسهال
  • نفخ
  • کاهش وزن
  • استئاتوره یا اسهال چرب
  • خستگی
  • کاهش رشد در اطفال
  • ضعف عضلانی
  • سوء جذب آهن
  • سوء جذب ویتامین B12
  • کم خونی
  • سوء جذب کلسیم و ویتامین D و کاهش بافت استخوانی و ایجاد شکستگی های استخوان
  • عوارض پوستی مانند کبودی، دانه های ریز قرمز رنگ و درماتیت هرپتیفورم

 

 

پیشگیری

هیچ روش پیشگیری در جلوگیری از بیماری سلیاک وجود ندارد. تنها می توان با رژیم غذایی مناسب علایم بیماران را کنترل نمود.

تنها راه پیشگیری از علایم بیماری سلیاک استفاده از یک رژیم غذایی فاقد گلوتن می باشد. لازم به ذکر است که علایم بیماری از حدود 2 تا 3 هفته پس از رعایت رژیم غذایی به مرور بهبود می یابد.

 What is Celiac Disease

 

تشخیص

برای تشخیص بیماری سلیاک می توان از روش های مختلفی استفاده نمود.

بسیاری از پزشکان از آزمایشات خونی و اندازه گیری آنتی بادی های اختصاصی بیماری سلیاک استفاده می نمایند.

روش دیگری که برخی از آن استفاده می کنند دادن یک رژیم فاقد گلوتن به بیمار و دیدن بهبود علایم بیماری در پیگیری های بعدی می باشد.

اما بهترین روش و استاندارد طلایی در تشخیص بیماری سلیاک انجام آندوسکوپی برای بیمار و نمونه برداری از روده باریک می باشد که در حال حاضر بیشترین طرفدار را در میان پزشکان دارد.

 

 

درمان

تنها راه درمان در بیماری سلیاک حذف مواد غذایی و رژیم حاوی گلوتن از رژیم غذایی مصرفی بیمار می باشد.

لازم به ذکر است که این رژیم غذایی باید تا آخر عمر ادامه یابد. دوره بهبودی حدودا از 3 تا 6 ماه پس از رعایت رژیم غذایی شروع می شود.

بیماران مبتلا به بیماری سلیاک باید از مواد غذایی حاوی گندم، جو و چاودار و برخی حبوبات پرهیز کنند و آرد سیب زمینی، برنج، عدس، سویا، ذرت و لوبیا را جایگزین نمایند. همچنین بیماران باید از تمامی غذاهای فرآوری شده نظیر سوسیس، کالباس، ماکارونی، رشته فرنگی، قهوه، نسکافه  و تمامی شیرینیجات و کیک هایی که در آن ها از گلوتن و یا آرد گندم استفاده شده است پرهیز نمایند.

به علت اینک این بیماران از مصرف غلات و برخی حبوبات محروم هستند باید برای جبران کمبود ویتامین ها و املاح معدنی از میوه ها و سبزیجات به صورت پخته و تازه و گوشت و لبنیات کم چرب و ماهی و برنج بسیار استفاده نمایند و روغن های مایع ذرت، زیتون، کانولا و هسته انگور را برای پخت و پز به کار برند.

 Arzan1

داروها

  • مصرف مکمل آهن و اسید فولیک جهت جبران کم خونی در بیماران مبتلا به سلیاک توصیه می شود.
  • در صورت سوء جذب کلسیم و ویتامین D مصرف مکمل کلسیم و ویتامین D توصیه می گردد.
  • مصرف کورتون زیر نظر پزشک در برخی موارد برای کاهش علایم بیماری در فاز حاد مفید باشد.

لازم به ذکر است بیماران مبتلا به سلیاک هیچ محدودیتی برای فعالیت بدنی ندارند و از انجام تحرک فیزیکی روزانه بسیار سود می برند.

آخرین ویرایش در 05/06/1394

به اشتراک بگذارید

درباره پزشکی به زبان ساده

پزشکی به زبان ساده می کوشد تا اطلاعات معتبر و به روز پزشکی و سلامت دنیا را به زبانی ساده در اختیار عموم قرار دهد.توجه شود که مقالات ما صرفا برای افزایش آگاهی و آشنایی بیشتر با مسائل پزشکی می باشد و نباید توصیه پزشکی تلقی شوند.

جدیدترین ارسال ها

خبرنامه

برای عضویت در خبرنامه کافیست ایمیل خود را ثبت نمایید