کولیت اولسروز چیست؟

احتمالا نام کولیت اولسروز را تا به کنون نشینده اید اما مطمئن باشید که پس از مطالعه این مطلب متوجه می شوید که این بیماری را شاید در اطرافیان خود یا دوستان خود دیده باشید.

کولیت اولسروز یکی از مهمترین بیماری های التهابی روده بزرگ می باشد که علت اصلی آن همچنان ناشناخته باقی مانده است و تنها شرایط پر استرس زندگی شهری و برخی از باکتری ها و ویروس ها را در بروز آن دخیل دانسته اند. نام دیگر بیماری کولیت اولسروز، کولیت زخمی یا التهاب زخمی شونده روده بزرگ می باشد.

این بیماری یک بیماری با دوره های متناوب بهبودی و سپس تشدید و عود علایم می باشد. همین جا خوب است بگوییم که بیماران در فاز خاموش بیماری معمولا نیازی به درمان ندارند و درمان در مبتلایان به کولیت اولسروز بیشتر محدود به فاز شعله وری و فعالیت بیماری می باشد.

 

 

علت کولیت اولسروز

علت اصلی بروز کولیت اولسروز ناشناخته می باشد ولی عولملی را برای افزاش خطر بروز آن و تشدید بیماری یافته اند که مهمترین آن ها عبارتند از:

  • عوامل ژنتیکی
  • سطح پائین آنتی اکسیدان
  • استرس و اظطراب
  • سابقه مصرف سیگار و دخانیات
  • مصرف داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی مانند بروفن

 

 

علائم کولیت اولسروز چیست؟

از شایع ترین علایمی که در بیماران مبتلا به کولیت اولسروز انتظار آن ها را داریم می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • اجابت مزاج مکرر
  • دفع  مدفوع شل به صورت مکرر همراه دفع موکوس
  • خونریزی از مقعد
  • احساس دفع ناقص پس از اجابت مزاج
  • احساس فوریت برای اجابت مزاج
  • دردهای شدید شکمی بیشتر در ناحیه تحتانی شکم
  • احساس زورپیچ
  • کاهش وزن
  • تب

درد  مفاصل نیز یکی از عوارض خارج گوارشی بیماران می باشد.

 

 

تشخیص کولیت اولسروز

خب حال که تا حدودی با این بیماری آشنا شنید باید بگوییم که متخصصان برای تشخیص این بیماری معمولا آزمایشات و اقدامات تشخیصی ای انجام می  دهند از این اقدامات می توان بررسی سطح فاکتورهای التهابی در خون مبتلایان مانند ESR و CRP اشاره نمود.

از سایر روش های تشخیصی می توان عکس برداری همراه ماده حاجب را نام برد که در آن پس از آنکه بیمار ماده حاجب را خورد، پس از گذشت زمان معینی از شکم بیمار عکس گرفته می شود که تا حدودی می توان ضایعات روده بزرگ را مشاهده نمود.

روش دیگری که بسیاری از متخصصان از آن استفاده می کنند و به عبارتی بهترین روش تشخیصی کولیت اولسروز می باشد انجام کولوونوسکوپی می باشد. در این روش پزشک با لوله انعطاف پذیر کولونوسکوپ از راه مقعد وارد سیستم گوارشی بیمار می گردد. پزشک با مشاهده سطح مخاطی روده بزرگ در نمایشگر خود از نقاط مشکوک به درگیری نمونه برداری می کند. این نمونه توسط پاتولوژیست بررسی می شود و تشخیص برای  بیمار گذاشته می شود. از محاسن دیگر این روش مشاهده بدخیمی سیستم گوارشی در نمونه می باشد چرا که بیماری کولیت اولسروز تا حدودی احتمال بدخیمی و سرطان را در روده بزرگ افزایش می دهد.

 

 

درمان کولیت اولسروز

همانطور که صحبت نمودیم بیماری کولیت اولسروز یک بیماری التهابی و مزمن روده بزرگ می باشد که درمان قطعی ای نیز ندارد. درمان های صورت گرفته در این بیماران تنها برای کنترل بیماری و بهبود شرایط زندگی بیماران صورت می پذیرد. همین جا باید ذکر کنیم که بیماران مبتلا به کولیت اولسروز باید داروهای خود را تحت نظر پزشک و متخصص خود دریافت کنند چرا که داروهای مصرفی در این بیماران عوارضی به همراه دارد که با استفاده ناصحیح و خودسر این داروها تنها بیماری را بدتر می نماید. از طرفی داروهایی نیز که در مبتلایان تجویز می شوند نباید به صورت ناگهانی قطع شوند و باید طبق نظر پزشک به صورت تدریجی کاهش یابند.

از شایعترین داروهای ضد التهابی در درمان بیماری های التهابی روده می توان به سولفاسالازین و مسالازین اشاره نمود که می توانند به سه روش خوراکی، تنقیه و شیاف مورد استفاده قرار گیرند. از عوارض این داروها می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • تغییرات خلق و خو
  • مشکلات خواب
  • افزایش یا کاهش وزن
  • بروز جوش در صورت و بدن
  • خشکی پوست بدن
  • ریزش مو

 

داروی دیگری که در بیماران مبتلا به کولیت اولسروز استفاده می شوند کورتیکواستروئید ها و کورتونها می باشد که معمولا در دوره کوتاهی تجویز می شوند و نباید از آن ها به صورت طولانی مدت یا در دوره های خاموشی بیماری استفاده نمود.

داروی سرکوب کننده دیگری که در این بیماران مصرف می شود آزاتیوپرین نام دارد که با نام تجاری آزارام در بازار کشور موجود می باشد.

 

 

توصیه های غذایی

در زمان خاموشی بیماری قانون مطلقی برای مصرف رژیم خاصی وجود ندارد ولی در هنگام شعله وری بیماری و تشدید علایم بیماری توصیه می شود تا از خوردن موارد زیر اجتناب نمایید:

  • نوشابه های گاز دار
  • غذاهای دارای فیبر زیاد
  • مواد نفخ آور مانند کلم، لوبیا، نخود
  • رژیم غذایی پر چرب
  • مصرف شیر و لبنیات و گوشت قرمز، چراکه هضم این ها دشوار است

 

توصیه می شود که از موارد زیر بیشتر استفاده شود:

  • برنج
  • ماکارونی ساده
  • هلوی پوست کنده
  • گلابی پوست کنده
  • سیب زمینی پخته
  • ماهی آب پز
  • پوره سیب زمینی
  • گوشت مرغ
  • نان پخته شده با آرد جو

 

 

عوارض  کولیت اولسروز

از مهمترین عوارض این بیماری می توان به افزایش قطر شدید روده بزرگ به همراه تب و خونریزی اشاره نمود که خطر پاره شدن و پرفوراسیون آن بسیار بالا می باشد و تقریبا یکی از اورژانس های پزشکی محسوب می شود.

نکته: توصیه می شود که بیماران مبتلا به کولیت اولسروز هر 2 سال تحت کولونوسکوپی قرار گیرند تا از نقاط مشکوک نمونه برداری شود و بدخیمی و سرطان روده بزگ در این بیماران بررسی گردد.

 

آخرین ویرایش در 05/06/1394

به اشتراک بگذارید

موارد مرتبط

درباره پزشکی به زبان ساده

پزشکی به زبان ساده می کوشد تا اطلاعات معتبر و به روز پزشکی و سلامت دنیا را به زبانی ساده در اختیار عموم قرار دهد.توجه شود که مقالات ما صرفا برای افزایش آگاهی و آشنایی بیشتر با مسائل پزشکی می باشد و نباید توصیه پزشکی تلقی شوند.

جدیدترین ارسال ها

خبرنامه

برای عضویت در خبرنامه کافیست ایمیل خود را ثبت نمایید