التهاب لوزالمعده(پانکراتیت)

همانطور که می دانید لوزالمعدده یکی از مهمترین بخش های سیستم گوارش می باشد که وظیفه ترشح آنزیم هایی جهت هضم غذا به خصوص چربی ها را به عهده دارد. همچنین این ارگان وظیفه ترشح انسولین که مهمترین هورمون تنظیم کننده سطح قند خون می باشد را به عهده دارد. پانکراس یا لوزالمعده عضوی می باشد که در قسمت بالا و عقب شکم و پشت معده قرار گرفته است و ترشحات خود را همراه ترشحات صفرا به دوازدهه یا اثنی عشر می ریزد. حال اگر لوزالمعده دچار التهاب شود به آن پانکراتیت می گویند. علت ایجاد پانکراتیت تخریب یا آسیب بافت پانکراس به دلیل اختلال در کارکرد پانکراس می باشد.

 

در این بخش تمام تلاش خود را نموده ایم تا شما دوستان عزیز را با انواع پانکراتیت، علایم و عوارض آن آشنا نماییم.

پانکراتیت به دو دسته اصلی پانکراتیت حاد و مزمن تقسیم می شود:

 pancreatitis

پانکراتیت حاد

به التهاب حاد و ناگهانی پانکراس پانکراتیت گفته می شود که همانطور که از نام آن پیداست علایم شدیدی را در بیمار ایجاد می نماید. لازم به ذکر است که تشخیص زودهنگام پانکراتیت حاد  در پیامد و نتیجه بیماری بسیار مؤثر می باشد.

 

 

پانکراتیت مزمن

پانکراتیت  مزمن معمولا در پی حملات مکرر پانکراتیت حاد بروز می کند چراکه معمولا بیماران در این حملات به طور کامل بهبود نمی یابند.

لوزالمعده  به تدریج در این اختلال توانایی تولید آنزیم های گوارشی و هورمون های ضروری مانند انسولین را از دست می دهند. این بیماران معمولا به صورت مداوم دچار دردهای مداوم و متناوب در ناحیه فوقانی شکم می شوند. زردی، اسهال چرب و کاهش وزن و تهوع و استفراغ از شایعترین علایم بیماران مبتلا به پانکراتیت مزمن می باشد.

 

 

علل

در کشورهای پیشرفته مانند آمریکا و کشورهای اروپایی مصرف الکل عامل اصلی پانکراتیت حاد می باشد ولی در کشور ما سنگ های صفراوی عامل اصلی آن شناخته شده است.بنابراین به طور خلاصه شایعترین علل پانکراتیت را در زیر مشاهده می نمایید:

  • الکل
  • سنگ های صفراوی
  • انجام ERCP
  • تروما و ضربه به شکم
  • مصرف داروهایی از قبیل آزاتیوپرین، سولفانامید ها، تتراسیکلین، والپروئیک اسید، متیل دوپا، فوروزماید، کورتیکواستروئیدها و اکتروتاید
  • عوامل ژنتیکی
  • سطح بالای کلسیم در موارد نادر
  • سطح بالای تری گلیسرید
  • تومورها
  • سموم
  • اعمال جراحی
  • پانکراتیت خودایمنی

 

 

علایم و نشانه ها

  • درد شدید شکمی که می تواند به پشت تیر بکشد و با خم شدن به جلو بهتر می شود شایعترین علامتی است که در بیماران مبتلا به پانکراتیت بروز می یابد.
  • سایر علایم بیماران عبارتند از:
  • توع و استفراغ
  • تعریق
  • درد عضلانی
  • تورم و نفخ شکم
  • بی حالی
  • تب
  • افت فشار خون
  • شوک
  • بی اشتهایی
  • اسهال
  • زردی

 pancreatitis1

تشخیص

  • برای تشخیص پانکراس از مجموعه ای از علایم بالینی و آزمایشات خونی استفاده می شود. مهمترین تست های آزمایشکاهی عبارتند از:
  • سطح آمیلاز و لیپاز خون
  • افزایش تعداد گلبول های سفید در آزمایش خون
  • بالا رفتن قند خون در تست قند
  • آنزیم های کبدی

 

از مهمترین اقدامات تصویر برداری که به تشخیص پانکراتیت کمک می کند می توان به سونوگرافی اشاره نمود. در این روش با استفاده از پروب دستگاه سونوگرافی و امواج اولتراصوت داخل شکم را بر روی نمایشگر مشاهده می کنند و می توانند التهاب پانکراس یا سنگ های صفراوی و سایر علل را جستجو و ارزیابی کنند.

سونوگرافی از طرق مری روش دقیق تری است که در صورت مشکوک بودن سونوگرافی ساده از آن استفاده می شود.

سی تی اسکن نیز روش دیگری است که توانایی مشاهده دقیق بافت پانکراس را به پزشک می دهد.

 

 

درمان

درمان پانکراتیت معمولا علامتی و حمایتی می باشد و علت اصلی پانکراتیت باید حذف گردد.

در اولین قدم بیماران باید از خوردن و نوشیدن هر ماده غذایی پرهیز نمایند تا پانکراس(لوزالمعده) در حالت استراحت قرار گیرد. این بیماران باید از راه خون یا ورید مایعات و انرژی خود را کسب نمایند که این کار کاملا به عهده پزشکان و پرستاران می باشد.

جهت  کنترل درد بیمار معمولا مصرف مسکن و داروهای آنتی اسید الزامی می باشد.

بیمار پس از کنترل درد و تهوع می تواند کم کم غذاهای زودهضم و کم چرب را شروع نماید و ابتدا وعده ها را در حجم های کم ولی به دفعات استفاده نماید.

بیمارانی که علت اصلی پانکراتیت آن ها سنگ های صفراوی می باشد باید پس از کنترل علایم به صورت اورژانسی تحت کولانژیوگرافی رتروگراد قرار گیرند تا انسداد مجاری صفراوی رفع گردد و سپس با روش جراحی لاپاراسکوپی کیسه صفرای بیمار خارج شود.

 

 

عوارض پانکراتیت

  • نکروز و مرگ بافت پانکراس
  • کیست کاذب در پانکراس
  • آبسه و عفونت پانکراس
  • عوارض ریوی
  • دیابت
  • کمبود مزمن کلسیم

 

آخرین ویرایش در 05/06/1394

به اشتراک بگذارید

درباره پزشکی به زبان ساده

پزشکی به زبان ساده می کوشد تا اطلاعات معتبر و به روز پزشکی و سلامت دنیا را به زبانی ساده در اختیار عموم قرار دهد.توجه شود که مقالات ما صرفا برای افزایش آگاهی و آشنایی بیشتر با مسائل پزشکی می باشد و نباید توصیه پزشکی تلقی شوند.

جدیدترین ارسال ها

خبرنامه

برای عضویت در خبرنامه کافیست ایمیل خود را ثبت نمایید