اختلال بلع(آشالازی)

آشالازی یک بیماری نادر در سیستم گوارشی می باشد که به علت عدم توانایی مری در ایجاد حرکات دودی(پریستالتیسم) و عدم شل شدن دریچه تحتانی مری در هنگام بلع می باشد.

به طور کل در یک فرد سالم به هنگام بلع دو رخداد اصلی در مری وی به وقوع می پیوندد تا لقمه خورده شده از دهان به معده برسد. هنگامی که فردی لقمه ای را در دهان می گذارد و آن را می بلعد این لقمه وارد مری شده و به کمک حرکات دودی شکل مری به سوی معده حرکت می کند. در محل اتصال مری به معده دریچه ای وجود دارد که از آن به نام درچه تحتانی مری یاد می شود که هنگام بلع از حالت انقباض به حالت شل در می آید تا لقمه بلعیده شده بتواند از آن  عبور کند و وارد معده شود. حال آنکه در بیماران مبتلا به آشالازی این لقمه به راحتی از این درچه عبور نمی کند و در مری جای می ماند بنابراین برای بیماران علایم و عوارضی ایجاد می کند.

 

علایم و نشانه ها

از شایعترین علایم بیماران در بیماران مبتلا به آشالازی می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • عدم توانایی در بلع
  • بازگشت غذای خورده شده به دهان
  • درد در قفسه سینه
  • سوزش سر دل
  • کاهش وزن

 

 

تشخیص

برای تشخیص بیماران مبتلا به آشالازی پزشکان از روش های متفاوتی استفاده می نمایند البته باید بدانید که معمولا با علایمی که ذکر شد تشخیص داده می شوند ولی برای تأیید تشخیص و درمان نیاز به اقدامات تشخیصی می باشد. از این اقدامات می توان به موارد زیر اشاره نمود:

 

بلع باریوم

در این روش بیمار محلولی حاوی باریوم را می نوشد، سپس بعد از مدتی از بیمار یک عکس قفسه سینه گرفته می گردد. از آنجایی که حرکات دودی در مری بیمار مختل می باشد و دریچه تحتانی مری در این بیماران شل نمی گردد تصویر خاصی را در عکس قفسه سینه ایجاد می نماید که برای تشخیص کمک کننده می باشد.

 

مانومتری

این روش بهترین و مناسب ترین روش برای تشخیص آشالازی می باشد. در این روش وسیله ای مانند لوله آندوسکوپ که توانایی نشان دادن فشار داخل مری در نقاط مختلف را دارد از دهان وارد مری بیمار میکنند.  به علت الگوی نامنظم و نا هماهنگی که انقباضات مری در مبتلایان به آشالازی ایجاد می کند می توان برای بیمار اختلال آشالازی را تشخیص داد.

 

آندوسکوپی

در این روش پزشک به وسیله لوله قابل انعطاف آندوسکوپ پس از بی حسی از راه دهان وارد مری و سپس معده می شود. این روش به پزشک توانایی مشاهده مستقیم داخل مری و معده را به پزشک می دهد. همچنین پزشک با این روش می تواند از هر نقطه ای در داخل مری و معده نمونه برداری کرده و زیر میکروسکوپ بررسی نماید.

 

EUS(سونوگرافی از راه مری)

در این روش پزشک با یک دستگاه سونوگرافی خاص وارد مری بیمار می شود. این روش با استفاده از امواج صوت به پزشک توانایی بررسی جدار مری و ساختمان های داخل شکم را می دهد. این روش معمولا در صورت شک به وجود تومور انجام می شود.

 

 

درمان

متاسفانه هیچ یک از درمان های صورت گرفته در بیماری آشالازی بیماری را به صورت کامل بهبود نمی بخشد. اما این روش ها معمولا علایم بیماران را تا حدود قابل ملاحظه ای کاهش می دهد.

 

دارو درمانی

در این روش معمولا از نیترات ها و داروهای مسدود کننده کانال کلسیم استفاده می شود. این داروها با شل کردن عضله مری و اسفنکتر تحتانی مری موجب بهبود علایم در بیماران می شود. توصیه می شود این دارو ها را حدود 10 تا 30 دقیقه قبل از غذا میل نمایید.

 

بالون زدن

در این روش با وسیله ای وارد مری شده و پس از باد کردن دستگاه موجب گشاد شدن قطر مری می گردد که باعث آسان تر حرکت کردن غذا در لوله مری می شود. البته این روش معمولا موقتی می باشد و بیماران معمولا نیازمند انجام بیش از یکبار بالون زدن می باشند.

 

میوتومی

در این روش با عمل جراحی در دیواره عضلانی مری برش هایی ایجاد می نماید. با این کار الیاف عضلانی مری پاره شده و تا حدودی انقباض دیواره آن کاهش یافته  فشار داخل مری پایین می آید. این روش یکی از کارامد ترین درمان ها در بیماران مبتلا به آشالازی می باشد.

 

تزریق سم بوتولیسم

در این روش با تزریق سم بسیار رقیق شده بوتولیسم به اعصاب عصب دهنده به مری موجب فلج شدن اعصاب آن ناحیه شده و بالطبع کاهش قدرت عضلانی مری و بهبود علایم می شود. لازم به ذکر است که مقدار سم تزریق شده در بیماران بسیار کم می باشد و خطری را برای بیماران ایجاد نمی کند.

 Achalasia2

عوارض

آشالازی در طولانی مدت و عدم درمان معمولا برای بیماران عوارضی ایجاد می کند:

 

زخم های مخاطی

هنگامی که غذای خورده شده در مری انباشته می شود و به راحتی از آن عبور نمی کنند موجب التهاب و ایجاد زخم های مخاطی می شود. از طرفی این التهاب موجب افزایش ریسک متاپلازی و سرطان مری می شود.

 

 

آخرین ویرایش در 05/06/1394

به اشتراک بگذارید

درباره پزشکی به زبان ساده

پزشکی به زبان ساده می کوشد تا اطلاعات معتبر و به روز پزشکی و سلامت دنیا را به زبانی ساده در اختیار عموم قرار دهد.توجه شود که مقالات ما صرفا برای افزایش آگاهی و آشنایی بیشتر با مسائل پزشکی می باشد و نباید توصیه پزشکی تلقی شوند.

جدیدترین ارسال ها

خبرنامه

برای عضویت در خبرنامه کافیست ایمیل خود را ثبت نمایید