اسپاسم مری

اسپاسم منتشر مری یک اختلال حرکتی مری می باشد که به علت انقباضات ناهماهمگ مری و گاه همزمان و بیش از حد آن ایجاد می گردد که موجب اختلال در بلع و عملکرد مری می گردد. برای اینکه یک لقمه غذایی خورده شده از دهان وارد معده شود و مسیر هضم را طی کند ابتدا باید از مری بگذرد. مری با حرکات دودی خود غذا را به سوی معده هدایت می کند بدین صورت که ابتدا، قسمت ابتدایی مری دچار انقباض شده و غذا به جلو حرکت می کند سپس آن قسمت شل شده و قسمت مجاور منقبض می گردد و بدین صورت غذا به سوی معده حرکت می کند. این حرکات که بدان پریستالتیسم یا  حرکات دودی مری می گوییم به طور متناوب صورت گرفته و لقمه های خورده شده را به سوی معده هدایت می کند.

هنگامی که غذا به نزدیکی معده می رسد دریچه تحتانی مری که با انقباض خود از بازگشت غذا از معده به مری و دهان جلوگیری می کند شل شده تا لقمه ی خورده شده بتواند از آن گذشته و وارد معده شده و مسیر هضم خود را آغاز نماید. حال در اسپاسم منتشر مری همانطور که از نام آن مشخص است کل مری به طور همزمان دچار انقباض می گردد یا دریچه تحتانی مری به خوبی شل نمی گردد بنابراین غذای خورده شده به خوبی از مری نمی گذرد و به طور کامل وارد معده نمی شود. بنابراین بیماران مبتلا با اسپاسم منتشر دچار علایمی و گاه بسیار آزار دهنده می شوند که در ادامه بدان می پردازیم.

 

 

علایم و نشانه ها

بیماران مبتلا به اسپاسم مننتشر مری علایمی را تجربه می کنند که معمولا به علت تخلیه نشدن کامل مری بروز می یابند. از این علایم می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • درد شدید در پشت جناغ و قفسه سینه
  • دیسفاژی و اختلال در بلع
  • بازگشتن غذا از معده به مری و دهان
  • احساس ترش کردن و سوزش سر دل
  • درد پشت جناغ و قفسه سینه
  • احساس گیر کردن غذا در گلو

 

 

علل بیماری

علت دقیق بیماری اسپاسم منتشر مری به خوبی شناخته نشده است اما همانطور که بیان نمودیم مری به صورت ناهماهنگ و گاه به صورت همزمان دچار انقباض بیش از حد می گردد و این امر موجب اختلال در بلع و عملکرد مری می گردد. در بررسی ها روشن شده است که معمولا اعصاب عصب دهنده به مری دچار اختلال و تحلیل می گردند و احتمالا این امر دلیل اختلال در انقباض مری می گردد. علل مختلفی را در این اختلال دخیل می دانند مانند:

  • افزایش سن
  • بیماری های روماتیسمی
  • ریفلاکس مری
  • دیابت قندی
  • انسداد مری
  • پرتودرمانی قفسه سینه
  • برخی داروها

 

 

تشخیص

راه های مختلفی برای تشخیص این اختلال وجود دارد.

بلع باریوم

در این روش بیمار محلولی را که حاوی ماده حاجب باریوم می باشد می نوشد و سپس از قفسه سینه بیمار عکس گرفته می شود. در عکس مشاهده می شود که مری تنگ تر از حالت نرمال است و این باریوم به سختی وارد معده گشته است بنابراین میتوان نتیجه گرفت که اختلالی در مری وجود دارد.

 

مانومتری

مانومتری بهترین روش تشخیصی در تشخیص اسپاسم منتشر مری می باشد. در این روش پزشک با استفاده از لوله ای قابل انعطاف مانند لوله آندوسکوپی وارد دهان و مری بیمار می گردد. این لوله توانایی ثبت فشار داخل مری در نقاط متفاوت از قبیل دریچه تحتانی مری را دارا می باشد. بنابراین پزشک با استفاده از این دستگاه می تواند متوجه افزایش فشار درون مری و انقباض بیش از حد نقاط درون آن شود...

 

تست قند و HbA1C

همانطور که بالاتر اشاره کردیم دیابت قندی می تواند یکی ازعوامل تخریب اعصاب دیواره مری باشد. بنابراین با انجام این تست ها می توانیم به وجود دیابت در بیمار دست یابیم. 

 

سونوگرافی مری

در این روش نیز پزشک با دستگاه سونوگرافی خاصی که مانند  لوله آندوسکوپی می باشد وارد دهان و مری می شود و می تواند دیواره مری و احشای شکمی را بررسی نماید.

 

سی تی اسکن

این روش نیز در موارد مشکوک یا شک به وجود اختلالات در شکم و قفسه سینه به کار گرفته می شود. دیواره مری در این روش عکس برداری در اسپاسم منتشر مری ضخیم تر از حالت عادی مشاهده می گردد.

 

 

درمان اسپاسم مری

متاسفانه اکثر درمان های صورت گرفته در موارد شدید بیماری موجب بهبود کامل و رفع علایم بیماران نمی شود، البته افرادی که معمولا علایم شدیدی ندارند معمولا نیازی به درمان پیدا نمی کنند. به هر حال برای درمان اسپاسم منتشر مری می توان از درمان های مختلفی کمک گرفت تا حدودی علایم بیمار را تخفیف داد و برای وی زندگی آرام تر و آسوده تری را فراهم نمود:

 

داروهای بلوک کننده کانال کلسیمی

داروهایی از قبیل دیلتیازم و نیفدیپین با بلوک کردن کانال ها کلسیمی تا حدودی موجب شل شدن و انبساط مری می شوند و تا حدودی می توانند علایم بیمار را تخفیف دهند.

 

دارو های نیترات

نیترات ها و ایزوسورباید نیز با شل کردن عضله مری تا حدودی در بیماران مبتلا به اسپاسم منتشر مری کاربرد دارد.

 

سم بوتولیسم

همینطور که می دانید بازار بوتاکس و استفاده از سم بوتولیسم جهت فلج کردن اعصاب(البته به صورت موقت) این روز ها بسیار داغ شده است. در علم پزشکی نیز با استفاده از تزریق مقادیر بسیار ناچیزی از این سم می توان به نتایجی بسیار مطلوب دست یافت. در این روش پزشک با تزریق مقادیر بسیار کم از سم بوتولونیوم اعصاب جدار مری را فلج می کند تا عضله مری در حالت استراحت قرار گیرد و علایم بیمار تخفیف یابد. لازم به ذکر است که مقدار تزریق شده بسیار ناچیز می باشد و به هیچ وجه خطری را برای فرد به همراه ندارد. تنها مشکل این است که این روش معمولا  موقت می باشد و افراد معمولا نیاز به تزریق بیش از یکبار و استفاده از این روش می گردند.

 

بالون زدن

در این روش پزشک با وسیله ای که قابلیت باد شدن و انبساط را دارد از دهان وارد مری می شود و انتهای آن را که شبیه یک بادکنک می باشد، باد می کند. این کار موجب کشیدگی عضلات دیواره مری و گشاد شدن مجرای مری می گردد.

 

میوتومی

یکی از بهترین روش های جراحی در بیماران مبتلا به اسپاسم منتشر مری روش جراحی میوتومی می باشد، در این روش پزشک قسمتی از الیاف بافت عضلانی مری را می برد. این کار موجب تضعیف قدرت عضلانی مری می گردد و می تواند تا حدود بسیار مطلوبی از علایم بیمار را کاهش دهد.

از دیگر دارو های استفاده شده در بیماران مبتلا به اسپاسم مری می توان به داروهای روانپزشکی مانند آنتی دپرسانت های سه حلقه ای(TCAها) و سیلدنافیل اشاره نمود.

روش جراحی پر عارضه و البته پر دردسر برداشتن کل مری در موارد بسیار مقاوم و غیر قابل درمان اسپاسم مری آخرین قدم درمانی در بیماران مبتلا به اسپاسم مری می باشد.

 

آخرین ویرایش در 05/06/1394

به اشتراک بگذارید

درباره پزشکی به زبان ساده

پزشکی به زبان ساده می کوشد تا اطلاعات معتبر و به روز پزشکی و سلامت دنیا را به زبانی ساده در اختیار عموم قرار دهد.توجه شود که مقالات ما صرفا برای افزایش آگاهی و آشنایی بیشتر با مسائل پزشکی می باشد و نباید توصیه پزشکی تلقی شوند.

جدیدترین ارسال ها

خبرنامه

برای عضویت در خبرنامه کافیست ایمیل خود را ثبت نمایید