سنکوپ

شاید تا حالا دیده باشید که فردی به طور ناگهانی دچار کاهش سطح هوشیاری گردد، مثلا هنگام ایستادن یا دیدن خون. یا دیده باشید فردی به طور ناگهانی دچار افت هوشیاری شود و بر روی زمین بیفتد. سنکوپ فرآیندی است که موجب رخداد این حوادث می شود...

 

اصطلاح سنکوپ به از دست رفتن کاهش سطح هوشیاری به دنبال کاهش خورسانی به مغز گفته می شود، معمولا مدت زمان کوتاهی طول می کشد و معمولا عوارضی بر جای نمی گذارد و معمولا شاهد بهبود خودبخودی علائم در مدت کوتاهی می باشیم.

معمولا قبل از اتفاق افتان این واقعه افراد علائمی را از قبیل سرگیجه، احساس سبکس سر، غش کردن، حتی علائم شنوایی و بینایی تجربه می نمایند.

به طور کلی سنکوپ به 3 دلیل اصلی زیر اتفاق می افتد:

  • علل عصبی
  • کاهش فشار خون به دنبال ایستادن
  • عوامل قلبی

جالب است بدانید که معمولا سنکوپ در هنگام ایستادن اتفاق می افتد چرا که در هنگام ایستادن معمولا حدود نیم لیتر از خون بدن در اندام های تحتانی یک فرد تجمع می یابد! اما پس چرا این اتفاق برای همه اتفاق نمی افتد؟

دلیل آن است که در بدن برای مقابله با این مشکل مکانیسم هایی تعبیه گشته است، برای مثال هنگامی که فردی می ایستد عروق بدن کمی تنگ تر می شود( به واسطه سیستم اعصاب محیطی) و یا هنگامی که فردی راه میرود انقباض عضلات موجب رانده شدن خون موجود در عروق آن ها به سوی قلب می گردد.

اما هنگامی که خونرسانی مغز به کمتر از 50 درصد مقدار طبیعی برسد پدیده سنکوپ اتفاق می افتد.

حال که با کلیات پدیده سنکوپ آشنا شدیم به بررسی علل سنکوپ می پردازیم.

 

علل عصبی

بیماران این گروه معمولا به علت اختلال در سیستم عصبی محیطی یا مواجهه با بعضی پیشامد دچار سنکوپ می شوند، مهمترین این وقایع را در زیر مشاهده فرماِیید:

ترس، مواجهه با خون، استرس و اضطراب، رویت خون،سنکوپ ناشی از سرفه، سنکوپ ناشی از عطسه، سنکوپ به هنگام تحریک راه های هوایی و ...

اما واقعا چرا فقط این افراد در مواجهه با این وقایع دچار سنکوپ می گردند و دیگران بدان دچار نمی شوند؟

علت آن است که سیستم عصبی برخی افراد در مواجه با محرک پاسخ بیشتری ایجاد می کنند، علت این مشکل را می توان در سیستم عصبی محیطی و واکنش متقابل آن بر روی عروق یافت. ضربان قلب این افراد در مواجهه با این پدیده ها کند تر و عروق محیطی آن ها گشاد تر می گردد.هنگامی که عروق محیطی گشاد تر می شوند خون بیشتری را در خود جای می دهند، به عبارتی خون کمتری به قلب جهت پمپاژ به مغز می رسد و این افراد دچار افت موقت هوشیاری می شوند!

شاید بپرسید خب چرا موقتی اتفاق می افتد؟ یا چرا پس از افتادن مجددا هوشیاری خود را به دست می آورند؟

به زبان ساده وقتی که بدن فرد از حالت ایستاده به حالت خوابیده تغییر می کند خونی که در پاسخ به نیروی جاذبه زمین در اندام های تحتانی جمع شده بود مجددا به سیستم قلب و عروق باز می گردد و کمبود ایجاد شده از گشادی رگ ها را تا حدودی جبران می نماید و خون بیشتری به مغز می رسد!

البته این ها تنها مختصری از وقایعی است که در سیستم بدن رخ می دهد!

حال نوبت به این می رسد که کمی راجع به علائم افراد حین و بعد این گروه از بیماران سخن بگوییم.

بیماران معمولا قبل از افت هوشیاری علائمی همچون سرگیجه و سبکی سر را تجربه می نمایند و پس از مدت کوتاهی به دنبال فعال شدن سیستم عصبی جبرانی دچار افزایش ضربان قلب، تعریق و افزایش تعداد تنفس می شوند.

 

کاهش فشار خون ناشی از ایستادن

از علل سنکوپ در این گروه هم می توان به اختلال در مقاوت عروق بیمار، دیابت، کمبود ویتامین B12، پارکینسون، مصرف داروهای کاهنده مقاومت عروقی و همچنین کاهش حجم مؤثر در گردش(عروق) نام برد. برای مثال فردی به دنبال خونریزی، اسهال، استفراغ یا از دست دادن مایعات بدن دچار کاهش آب بدن یا به عبارتی حجم پلاسمای خون کمی گردد که خود موجب کاهش خونرسانی به قلب و مغز می گردد.

 

علل قلبی

 سنکوپ ناشی علل قلبی معمولا از موارد زیر منشأ می گیرد:

  • انواع آریتمی ها
  • بیماری های ساختمانی قلب
  • تنگی آئورت
  • تامپوناد
  • پریکاردیت فشارنده( بیماری التهابی قلب)
  • میگزوم دهلیزی( نوعی سرطان قلب)

 

 

جالب است بدانید که بیماری های دیگری نیز مانند سنکوپ نمود پیدا می کنند بنابراین باید هوشیار باشید که آن ها را با هم اشتباه نگیرید به عبارتی به پزشک مراجعه نمایید. مهمترین این موارد را در زیر مشاهده نمایید.

  • تشنج
  • کاهش سطح قند خون
  • اضطراب شدید
  • سندرم هیپرونتیلاسیون
  • کاتاپلکسی یا از دست رفتن تون عضلانی

 

در پایان تنها به خاطر داشته باشید که در مواجهه با سنکوپ بر اعصاب خود مسلط باشید، چراکه همانطور که ذکر نمودیم سنکوپ معمولا عارضه ای بر جای نمی گذارد. اما حتما به پزشک مراجعه و در مورد بیماری با وی مشورت نمایید. اگر دارویی مصرف می نمایید و فکر می کنید که علت مشکل دارو می باشد حتما موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید.

در انتها به خاطر داشته باشید که مایعات را به میزان کافی در طول روز مصرف نمایید.

 

آخرین ویرایش در 31/04/1394

به اشتراک بگذارید

برچسب‌ها

درباره پزشکی به زبان ساده

پزشکی به زبان ساده می کوشد تا اطلاعات معتبر و به روز پزشکی و سلامت دنیا را به زبانی ساده در اختیار عموم قرار دهد.توجه شود که مقالات ما صرفا برای افزایش آگاهی و آشنایی بیشتر با مسائل پزشکی می باشد و نباید توصیه پزشکی تلقی شوند.

جدیدترین ارسال ها

خبرنامه

برای عضویت در خبرنامه کافیست ایمیل خود را ثبت نمایید