سیروز کبدی

سیروز به معنای فیبروز و از بین رفتن غیر قابل برگشت بافت کبد و ساختمان های آن می باشد به طوریکه عملکرد کبد به طور کامل از بین رفته است.

کبد که یکی از بزرگترین ارگان های بدن می باشد و وزنی حدود 4 تا 5 کیلوگرم دارد و اعمال مختلفی را در بدن بر عهده دارد، از تصفیه و دفع مواد زائد خون گرفته تا ساختن پروتئین های حیاتی مانند فاکتورهای انعقادی و آلبومین که هر کدام اعمال حیاتی بسیار مهمی را به عهده دارند. سیروز علل مختلفی دارد، در دنیای غرب مصرف مزمن الکل شایعترین عامل را به عهده دارد ولی در کشور ما هپاتیت های ویروسی مؤثرترین عامل شناخته شده اند. علل دیگری نیز برای بروز سیروز شناسایی شده اند که مهمترین آن ها عبارتند از:

 

علل سیروز کبدی

 

1. هپاتیت های ویروسی

هپاتیت های ویروسی که معروف ترین آن ها هپاتیت B و هپاتیت C  هستند برای بقای خود نیاز دارند تا در سلول های کبدی تکثیر نمایند و از سلول های کبدی برای بقای خود استفاده می نمایند، بنابراین موجب بیماری و تخریب سلول های کبدی می گردند.

 

2. الکل

مصرف مزمن الکل و بیش از حد الکل موجب تخریب سلول های کبدی و ایجاد کبد چرب و سیروز می گردد، چرا که کبد وظیفه تجزیه و تصفیه خون را از الکل به عهده دارد، به عبارتی الکل در سلول های کبدی متابولیزه می گردد، حال اگر مصرف الکل مزمن باشد و بیش از حد مصرف شود سلول های کبدی کم کم تخریب و دچار اختلال می گردند.

 

3. همو کروماتوز

هموکروماتوز یک بیماری ارثی می باشد که آهن به صورت زیاد در بافت ها ذخیره می گردد و حتی در بافت های مختلفی از قبیل کبد شاهد رسوب آهن هستیم، این رسوب آهن موجب تخریب سلول های کبدی و بافت کبدی می گردد.

 

4. بیماری ویلسون

بیماری ویلسون نیز یک بیماری ارثی مربوط به اختلال در متابولیسم مس می باشد. به طوری که اضافه بار مس در بافت های مختلف از قبیل کبد رسوب می نماید و موجب تخریب بافت ها می گردد.

 

5. کبد چرب

کبد چرب نیز در طولانی مدت می تواند موجب سیروز و حتی بروز سرطان کبد گردد.

 fatty liver

علایم و نشانه های سیروز

علایم بالینی سیروز معمولا غیر اختصاصی می باشد، برای همین بیماران معمولا در مراحل ابتدایی متوجه بیماری خود نمی شوند و تنها در صورت ایجاد عوارض یا به طور تصادفی در آزمایشات متوجه بیماری خود می شوند. این علایم می تواند طیف وسیعی را از یک خستگی ساده تا سرطان کبد به همراه آورد. شایعترین علایم سیروز عبارت است از:

  • خستگی
  • ناخوشی
  • افزایش وزن
  • بی اشتهای
  • پزرگی طحال
  • تهوع و استفراغ
  • درد شکم
  • آسیت و آب آوردن شکم
  • علایم پوستی مختلف مانند اسپایدر آنژیوما و قرمزی کف دست
  • خونریزی های گوارشی ناشی از واریس های ایجاد شده

 ascites1

علایم آزمایشگاهی

در بیماران سیروزی شاهد تغییرات مختلفی در آزمایشات بیمار هستیم که مهمترین آن ها عبارتند از:

  • اختلال در تست های انعقادی
  • کاهش آلبومین و پروتئین های خون
  • افزایش سطح آمونیوم که شایعترین و مهمترینن علت کاهش سطح هوشیاری در بیماران مبتلا به سیروز می باشد
  • کم خونی
  • کاهش تعداد پلاکت های خون و افزایش احتمال خونریزی

 

 

تشخیص سیروز

همانطور که گفتیم بیماران مبتلا به سیروز معمولا بدون علامتند و معمولا به صورت تصادفی کشف می شوند. گاه سیروز بر اساس عوارضی نظیر خونریزی گوارشی، آسیت و بزرگی غدد لنفاوی کشف می شود. به هر حال بیوپسی کبد بهترین و ارزشمندترین(استاندارد طلایی) اقدام تشخیصی در تشخیص سیروز کبدی می باشد.

 

 

عوارض سیروز

  • زردی
  • کاهش آلبومین خون
  • اختلالات انعقادی و افزایش ریسک خونریزی
  • خونریزی های گوارشی
  • آب آوردن شکم و پدیدار شدن آسیت
  • کاهش سطح هوشیاری
  • سرطان کبد

 

 

درمان سیروز

از آنجایی که سیروز به معنای تخریب غیر قابل بازگشت بافت کبد می باشد هیچ درمانی ندارد و تنها درمان اصلی در مبتلایان به سیروز پیوند کبد می باشد و درمان های صورت گرفته تنها در راستای کاهش عوارض و علایم مبتلایان صورت می گیرد:

 

1. خونریزی گوارشی

  • این افراد معمولا نیازمند بستری و انجام مداخلات آندوسکوپی از قبیل باند لیگاسیون واریس ها می باشند.
  • تزریق خون و فاکتورهای انعقادی در صورت نیاز
  • مصرف اکتروتاید، بتابلوکرهایی نظیر ایندرال و نیترات های طولانی اثر مانند نیتروکانتین در این بیماران سودمند می باشد.

 

2. آسیت

توصیه می شود این افراد مصرف نمک خود را محدود نمایند و زیر نظر پزشک خود از داروهای ادرار آور مانند آلداکتون و لازیکس استفاده نمایند.

در موارد مقاوم تخلیه آب شکم می تواند در این بیماران مفید باشد.

 

3. کاهش سطح هوشیاری

این افراد نیازمند بستری و اقدامات درمانی ویژه ای می باشند.

آخرین ویرایش در 05/06/1394

به اشتراک بگذارید

درباره پزشکی به زبان ساده

پزشکی به زبان ساده می کوشد تا اطلاعات معتبر و به روز پزشکی و سلامت دنیا را به زبانی ساده در اختیار عموم قرار دهد.توجه شود که مقالات ما صرفا برای افزایش آگاهی و آشنایی بیشتر با مسائل پزشکی می باشد و نباید توصیه پزشکی تلقی شوند.

جدیدترین ارسال ها

خبرنامه

برای عضویت در خبرنامه کافیست ایمیل خود را ثبت نمایید