وجود پروتئین در ادرار (پروتئینوری)

شاید تا به حال لفظ پرتیئنوری را شنیده باشید و یا حتی  در فامیل یا خانواده  شما  فردی  به این اختلال دچار باشد . لذا داشتن اطلاعاتی در مورد پروتئینوری شاید برای خیلی از افراد مفید و یا حتی ضروری باشد .

 اما پروتئینوری چیست و چرا ایجاد می شود و یا اینکه اهمیت پروتئینوری چیست؟ برای پاسخ به این سوالات و دانستن اطلاعاتی در مورد پروتئینوری ابتدا  سعی داریم توجه شما را به مطالبی در مورد ساختار و عملکرد کلیه ها جلب می کنم :

همانطور که در مقاله ساختار و وظایف کلیه و مجاری ادرار ذکر نمودیم کلیه ها یکی از اندام های مهم بدن می باشند که وظیفه ی اصلی آنها پاکسازی خون از مواد زاید و سمی و همچنین آب آضافی  آست!  خون تصفیه نشده  ازطریق سرخرگ های  کلیه به واحد هایی به اسم نفرون رفته و پس از تصفیه سازی  ،ازطریق سیاهرگ ها به گردش خون بر میگردد.  

                                                                                                                           

 تعریف پروتئینوری

همانطور که می دانیم هر نفرون دارای یک فیلتر به اسم گلومرول و یک سری لوله هایی برای انتقال مواد دفعی می باشد که گلومرول علاوه بر تصفیه ی خون مانع از دفع مواد مورد نیاز بدن مانند قند و پروتئین ها و... می شود .با این حال وجود مقدارکمی پروتئین در ادرار طبیعی می باشد ولی اگر این مقدار از 150 میلی گرم  در 24 ساعت تجاوز کند اصطلاح پروتئینوری (پروتیئین +اوره =ادرار)به کار برده می شود و این می تواد ناشی از یک اختلال در گلومرول های کلیه باشد.

 

پروتئین اوری به سه دسته موقتی ،وضعیتی و دائمی تقسیم بندی می شود که قصد داریم توضیحات مختصری در مورد هرکدام ارائه دهیم :

1. پروتئین اوری موقتیشایعترین نوع پروتئین اوری می باشد که خوشبختانه نیازی هم به درمان ندارد و خود به خود بهبود می یابد . از علل این نوع پروتئین اوری می توان به ورزش سنگین و یا تب اشاره کرد .

2. پروتئین اوری وضعیتی: منظور از این نوع پروتئین اوری حالتی می باشد که فرد با ایستادن طولانی مدت دچار پروتئین اوری می شود ولی در وضعیتی که فرد در حالت خوابیده قرار دارد پروتئین اوری ندارد . برای تشخیص این نوع پروتئینوری یک بار آزمایشات را در پایان روز که فرد فعال بوده و زیاد سر پا ایستاده است انجام می دهند و یکبار صبح که فرد شب خوابیده است ! اگر در پایان روز مثبت باشد و در آزمایش صبح منفی باشد پروتئین اوری وضعیتی اطلاق می شود !

3. پروتئین اوری دائمی: بر عکس دو مورد بالا این نوع پروتئینوری می تواند نشان از یک بیماری کلیوی یا سایر بیماری ها مانند دیابت و فشار خون  که منجر با آسیب کلیه می شود باشد و یا در اثر تولید بیش از حد پروتین در بدن و همچنین مصرف پروتئین هایی مانند کراتین ایجاد شود لذا باید حتما بررسی و عامل زمینه ساز این نوع پروتئین اوری کشف و درمان شود !

 

 علائم پروتئینوری

بد نیست بدانیم پروتئینوری خفیف معمولا علامت بالینی مشخصی ندارد و بیشتر در آزمایشات ادرار به طور تصادفی مشخص می شود با این حال در صورت شدت می تواند باعث ورم دست ها و پاها و همچنین آسیت یا همان آب آوردن شکم شود! و البته این علایم مختص پروتئین اوری نمی باشد. در کل 3 علت اساسی موجب ورم دست ها،پاها و آسیت می شود : پروتئینوری ،مشکلات کبدی  و نارسایی قلبی 

نکته مهم دیگر آن است که  اگر ورم پاها به صورت یکطرفه  و همراه با درد باشد باید به لخته شدن خون در رگ ها شک کرد و باید سریعا بررسی شود!

 

 بررسی های لازم برای پروتئینوری

1. آزمایش ادرار    2. آزمایش خون    3. بیوپسی کلیه 

 برای اندازه گیری  پروتئین ادرار ابتدا از آزمایشی به اسم دیپ استیک (DIPstick) استفاده می شود که اگر مثبت باشد اندازه گیری ادرار 24 ساعته و پروتئین آن آنجام می شود. بد نیست همینجا با اصطلاح آلبومینوری نیز آشنا شویم چراکه ممکن است برخی اوقات بجای پروتئین اوری از این اصطلاح استفاده شود.درواقع آلبومین نوعی پروتئین می باشد که روزانه مقداری بسیار جزئی از آن در ادرار دفع می شود ولی این مقدار نباید از 30 میلی گرم روزانه بیشتر شود اگر از این مقدار بیشتر شد میتواند نشانگر پروتئینوری و اختلال در گلومرول های کلیه باشد. در واقع در آزمایش دیپ استیک آلبومین ادرار بررسی می شود و اگر مثبت باشد شک به پروتیئنوری بیشتر شده و برای بررسی بیشتر پروتئین 24 ساعته ادرار بررسی می شود !

همچنین آزمایش خون و سطح کراتنین برای بررسی عملکرد کلیه ها انجام می شود گاها پزشک معالج  بیوپسی کلیه را برای تشخیص بیماری های کلیه درخواست می کند!

 

 درمان پروتئینوری 

 حال که با تعریف و دلایل پروتئین اوری آشنا شدیم می خواهیم شما را با نحوه برخورد با پروتئینوری و درمان پروتئینوری  آشنا سازیم :

درمان  پروتئین اوری بستگی به نوع و میزان آن دارد و باید تحت نظر پزشک باشد با این حال  پروتئینوری موقت ،  وضعیتی و همچنین دائمی و خفیف که ارتباطی به کاهش عملکرد کلیه ها ندارد نیاز به درمان ندارد !

در پروتئینوری دائم و شدید که معمولا همراه با علائم ورم بدن به صورت سراسری است حتما باید از نظر بیمار ی زمینه ای  کلیوی بررسی شده و درمان شود !

 معمولا دارو هایی نظیر مهار کننده سیستم  رنین آنژیوتانسین نظیر کاپتوپریل(همچنین برای فشار خون و بیماری های قلبی  نیز استفاه می شود )  یا لوزارتان  برای درمان استفاده می شود ولی این دارو می تواند بسته به نظر پزشک متفاوت باشد!

آخرین ویرایش در 04/08/1394

به اشتراک بگذارید

درباره پزشکی به زبان ساده

پزشکی به زبان ساده می کوشد تا اطلاعات معتبر و به روز پزشکی و سلامت دنیا را به زبانی ساده در اختیار عموم قرار دهد.توجه شود که مقالات ما صرفا برای افزایش آگاهی و آشنایی بیشتر با مسائل پزشکی می باشد و نباید توصیه پزشکی تلقی شوند.

جدیدترین ارسال ها

خبرنامه

برای عضویت در خبرنامه کافیست ایمیل خود را ثبت نمایید