سندرم نفروتیک

از آنجایی که سندرم نفروتیک اختلال نسبتا شایعی می باشد احتمالا نامش برایتان آشنا می باشد.البته معمولا پزشک متوجه حضور پروتئین در ادرار افراد می شود و با بررسی بیشترمتوجه  اختلالی به اسم سندرم نفروتیک   می شود . اما آیا همیشه وجود پروتئین در ادرار نشانه ی سندرم نفروتیک است ؟ اصلا سندرم نفروتیک به چه معناست و تفاوت ان با پروتئینوری در چیست ؟

در این جا  می خواهیم شما را با سندرم نفروتیک و علل آن و همچنین راه کارهای تشخیص و درمان را برایتان توضیح دهیم .

 

اما منظور از سندرم نفروتیک چیست؟

 در واقع سندرم نفروتیک یک بیماری مجزا نیست بلکه مجموعه ای از علائم می باشد که می تواند توسط طیف وسیعی از عوامل و بیماری های دیگر ایجاد شود. از جمله ی این علائم حضور مقدار فراوان پروتئین در ادرار است . به طور طبیعی در ادرار نباید پروتئین وجود داشته باشد چرا که غشای گلومرول های با همان فیلتر های کلیه نسبت به این ماده نفوذ ناپذیرهستند. با این وجود مقدار خفیفی پروتئین ممکن است در ادار مشاهده شود که دلیل بر اختلال یا بیماری نیست اما چه موقع می گوییم یک فرد مبتلا به سندرم نفروتیک است ؟ 

در سندرم نفروتیک به علت نقص در  فیلترهای کلیه  (گلومرول ها ) و بزرگ شدن سوراخ های آن پروتیئن های خون به مقدار فراوان وارد ادرار می شوند(پروتئینوری) و به دنبال کاهش پروتئین های خون ممکن است فرد دچار تورم دست ها  پاها و همچنین صورت و پف کردن چشم ها شود. البته سندرم نفروتیک علائم دیگری نیز دارد که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت .

از ویژگی های سندرم نفروتیک می توان به موارد زیر اشاره کرد :

1. کاهش سطح پروتئین های خون به خصوص آلبومین .البومین مهمترین پروتئینی است که در خون وجود دارد و نقش مهمی در بدن ایفا می کند.

2. تجمع مایعات در بدن: این علامت نتیجه ی کاهش پروتئین های بدن می باشد که به خاطر از دست رفتن بیش از حد آنها از ادرار است .

3. افزایش چربی های خون: بدن به دلیل کاهش پروتئین های خون ابتدا سعی می کند با تولید جربی و آزاد کردن آنها در خون جبران کند به همین خاطر میزان چربی های خون از جمله کلسترول زیاد می شود.

4. عملکرد طبیعی کلیه: با اینکه کلیه ها مقدار پروتئین زیادی از دست می دهند ولی عمکرد اصلی آن یعنی پاکسازی خون از مواد زاید حداقل در مراحل اولیه دچار مشکل نمی شود . هرچند ممکن است بسته به علت زمینه ای آن بعد ها شاهد نارسایی کلیه نیز باشیم !

اما در بخش بعدی قصد داریم تا شایعترین عللی که موجب سندرم نفروتیک می شوند را برایتان معرفی کنیم.

 

علل زمینه ساز سندرم نفروتیک 

بیماری های گلومرولی : چندین بیماری شناخته شده وجود دارند که موجب آسیب به فیلتر کلیه یا غشای گلومرول ها می شوند و نتیجه ی آن بروز علائم سندرم نفروتیک است.در اینجا قصد نداریم در مورد آنها صحبت کنیم چرا که هم تشخیص و هم درمان آنها فقط با بیوپسی کلیه و آزمایش های پیشرفته صورت می گیرد .

از دیگر عواملی که می توانند موجب سندرم نفروتیک شوند و تقریبا شایع نیز می باشند می توان به موارد زیر اشاره کرد :

  • دیابت 
  • لوپوس 
  • آمیلوئیدوز 
  • روماتوئید آرتریت (روماتیسم مفاصل )
  • برخی از عفونت ها ی کلیه 
  •  مولتیپل میلوما

 

علائم سندرم نفروتیک

همانطور که گفتیم مکانیسم اصلی در سندرم نفروتیک از دست رفتن مقدار زیادی پروتئین از کلیه هاست .اما کبد (جگر) که یکی از وظایف آن تولید پروتئین های خون است این خلا را پر می کند .با این حال پس از مدتی این مقدار نیز کافی نبوده و پروتئین های خون به تدریج کاهش می یابند .کاهش پروتئین های خون منجر به بروز یکسری علائم در فرد می شود مانند :

1: تورم پاها و قسمت تحتانی بدن :در موارد خفیف و اولیه به علت کاهش پروتئین های خون آب و مایعات خون از رگ ها خارج شده و در بین بافت ها تجمع میکند .البته در موارد وسیعتر ممکن است شاهد تجمع آب در حفره شکم (آسیت) یا قفسه سینه و حتی دست ها باشیم .

  1. تنگی نفس و درد قفسه سینه : گاها به علت تجمع مایع در قفسه ی سینه (بین ریه ها و دیواره ی قفسه سینه ) ممکن است فرد دچار احساس تنگی نفس و درد  گردد.
  2. درد شکم : درد شکم نیز به دلیل جمع شدن مایع در حفره  ی شکم اتفاق می افتد .
  3. ادرار کف آلود
  4. احساس ضعف و خستگی 
  5.  اسهال 
  6. فشار خون بالا
  7.  ضعف عضلانی

البته بسته به بیماری زمینه ساز ممکن است علائم دیگری نیز مشاهده شود .مثلا در مواقعی که علت زمینه ای سندرم نفروتیک روماتیسم است ممکن است فرد از درد مفاصل نیز شاکی باشد.

نکته ی دیگر مهم این است که تورم دست ها و پاها و سایر قسمت های بدن مختص سندرم نفروتیک نبوده و می تواند علل دیگری به جز سندرم نفروتیک داشته باشند مانند نارسایی قلبی یا سیروز و..

سندرم نفروتیک در نهایت میتواند منجر به اختلالاتی نطیر فشار خون بالا،نارسایی کلیه شود .البته این بستگی به علت زمینه ای سندروم نفروتیک دارد.

از دیگر پیامد های سندرم نفروتیک می توان به عوارض درمان  اشاره کرد چرا که معمولا برای درمان آن از کورتون اسستفاده می شود که خود می تواند عوارضی به دنبال داشته باشد.

 

  تشخیص سندرم نفروتیک 

1. برای تشخیص سندرم نفروتیک اول از همه چیز از آزمایش ادرار و دیپ استیک استفاده می شود که می توان آلبومین (نوعی پروتئین) ادرار را سنجیده و در صورت غیر عادی بودن برای بررسی بیشتر ادرار 24 ساعته بیمار بررسی می شود.

2. بعضا آزمایش ها ی ویژه ی خون برای تشخیص علت سندرم نفروتیک استفاده می شود 

3. بهمترین تست برای تشخیص علت سندرم نفروتیک بیوپسی کلیه یا نمونه برداری از کلیه است که نمونه را زیر میکروسکوپ آن را بررسی کرده و علت را تشیص می دهند.

4. میزان کراتنین خون و محاسبه ی فیلتراسیون گلومرولی برای سنجش عملکرد کلیه ها نیز لازم می باشد (برای اطلاعات بیشتر دز مورد عملکرد کلیه می توانید به مقاله ی ساختار و وظایف کلیه و مجاری ادراری  مراجعه فرمایید.)

 

 درمان سندرم نفروتیک چیست؟

درمان سندرم نفروتیک بیشتر بر درمان بیماری زمینه ای استوار است و لی برای رفع علائم فشار خون نیز باید از دارو هایی نظیر مهار کننده های سیستم رنین آنژیوتانسین استفاده کرد. همچنین این داروها می توانند در درمان پروتئینوری نیز موثر باشند.

برای درمان تورم بدن نیز داروهای ادرار آور استفاده می شود. این دارو ها تا حدودی می توانند مقداری از آب جمع شده در بدن را از طریق ادرار دفع کنند.

نتایج درمان سندرم نفوتیک نیز بستگی به عامل زمینه ای دارد و ممکن است به طور کامل درمان شود و یا دوره هایی از عود بیماری مشاهده شود.

نکته ای که اینجا باید به آن توجه داشت این است که هرگز دارویی را خود سر مصرف نکنید چرا که ممکن است همین داروهایی که برای درمان استفاده می شوند در شرایط خاصی موجب بدتر شدن اوضاع و حتی نارسایی کلیه حاد شوند بنابراین به تمامی بیماران سندرم نفروتیک توصیه میگردد که برای درمان خود با پزشک خود مشورت نموده و از وی در زمینه درمان خود راهنمایی جویند.

 

 

 

آخرین ویرایش در 06/08/1394

به اشتراک بگذارید

درباره پزشکی به زبان ساده

پزشکی به زبان ساده می کوشد تا اطلاعات معتبر و به روز پزشکی و سلامت دنیا را به زبانی ساده در اختیار عموم قرار دهد.توجه شود که مقالات ما صرفا برای افزایش آگاهی و آشنایی بیشتر با مسائل پزشکی می باشد و نباید توصیه پزشکی تلقی شوند.

جدیدترین ارسال ها

خبرنامه

برای عضویت در خبرنامه کافیست ایمیل خود را ثبت نمایید