واریکوسل چیست؟

اگر تا به حال به درمانگاه های اورولوژی مراجعه کرده باشید احتمالا از شیوع زیاد واریکوسل در آقایان خبر دارید.تقریبا از هر 100 نفر 15 نفر درجاتی از واریکوسل را دارند . اما اهمیت آن چیست ؟ آیا خطرات جدی از جمله ناباروری در آقایان می تواند ریشه در واریکوسل داشته باشد؟ چگونه باید متوجه واریکوسل شد؟

 

 در مقاله ی واریکوسل سعی داریم به معرفی این مشکل و علل و همچنین پیامد ها و درمان آن بپردازیم .

 

تعریف واریکوسل

واریکوسل به گشاد شدن و تورم سیاهرگ هایی که به صورت شبکه ای بیضه ها را احاطه کرده اند،گفته می شود . این واقعه می تواند باعث علائمی همچون درد وناراحتی  شود  ولی مساله ی مهمتر این است که می تواند به طور قابل توجهی عملکرد بیضه ها را کاهش دهد و یکی از علل  نا باروری در مردان باشد.  .اما علت این اختلال چیست و مکانیسم آن چگونه است ؟

برای درک این موضوع  ابتدا  لازم است درباره ی خونرسانی  و و شرایط فعالیت بیضه اطلاعاتی را برایتان ارائه دهیم ! همانطور که میدانیم در بدن یکسری رگ ها از قلب و رگ های اصلی خارج شونده از آن خون اکسیژن دار را به سمت اعضا منتقل می کنند  که به آنها سرخرگ می گوییم .دسته ی دیگر از رگ ها سیاهرگ ها هستند که خون را از اعضای مختلف به سمت قلب می برند . از آنجایی که قلب در نقطه ای بالاتر از اکثر نقاط بدن قرار دارد .سیاهرگ ها ی قسمت های پاییئ تر بدن دارای دریچه هایی یکطرفه به سمت قلب هستند که به انتقال خون و غلبه به نیروی جاذبه کمک می کنند.حال اگر این دریچه ها دچار مشکل شوند خون به درستی از اعضا خارج نمی شود و در آنجا جمع شده و رگ ها گشاد می شوند.

اگر این اتفاق در سیاهرگ های بیضه رخ دهد به آن واریکوسل می گویند و یک نوع واریس است که رگ های اطراف بیضه را درگیر می کند.از دیگر نمونه های واریس می توان به واریس مری و پاها اشاه کرد .البته دلایل آنها می تواند متفاوت با واریکوسل باشد. همچنین واریکوسل نیز می تواند دلایل دیگری داشته باشد که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت.

حال جمع شدن خون در بافت بیضه چه اهمیتی دارد ؟

جمع شدن خون در سیاهرگ ها می تواند موجب درد ناک شدن عضو و ناراحتی فرد به خصوص در هنگاه فعالیت شود اما نکته ی قابل توجه این است که این امر به طور قابل توجهی دمای بیضه ها را از میزان پایه ی آن بالاتر می برد . همانطور که می دانیم به طور معمول بیضه در خارج از بدن قرار دارن و این .به این دلیل است که برای فعالیت و اسپرم سازی نیاز به دمایی کمتر از دای بدن (حدودا 3 درجه ) دارند .اما در واریکوسل به دلیل جمع شدن خون در کیسه اطراف بیضه دمای آن نیز بالاتر می رود که می تواند باعث مشکل در اسپرم سازی  شود.

 

 

علت واریکوسل چیست ؟

حال که با تعریف واریکوسل آشنا شدیم می خواهیم شایعترین عللی که موجب این اختلال می شود را برایتان معرفی کنیم !

هماننطور که در بخش تعریف نیز گفتیم شایعترین علت واریکوسل خرابی دریچه هایی است که به انتقال خون به سمت قلب کمک می کنند .اما این امر می تواند دلایل دیگری نیز داشته باشد .

مثلا در فردی که بالای 40 سال دارد و به طور ناگهانی دار واریکوسل می شود باید به تومور شک کرد چراکه ممکن است تومور ها باعث انسداد مسیر سیاهرگ های بزرگتر شوند که نتیجه ی این امر پس زدن خون به قسمت های تحتانی تر است .

اما باید توجه داشت که این مساله بسیار نادر بوده و اکثر واریکوسل ها در افراد 15 تا 26 ساله ایجاد می شوند که بسیاری از آنها اهمیت چندانی ندارند مگر اینکه باعث عوارضی همچون درد و یا نا باروری و همچنین بیضه های کوچک شود .

در این صورت حتما باید تحت عمل جراحی رگ هایی که واریس و گشاد شده اند، خارج شوند. 

نکته ی جالب توجه این است که بیش از نیمی از واریکوسل ها در بیضه ی چپ ایجاد می شوند و این به دلیل تفاوت در ساختار و مسیر سیاهرگ های بیضه ی سمت چپ و راست است . کمتر از نیمی از موارد نیز به صورت 2 طرفه ایجاد می شوند موارد یکطرفه و راست بسیار نادر است .

 

 

علائم واریکوسل

اما علائم واریکوسل کدامند ؟ چگونه می توان متوجه واریکوسل و عوارض آن از جمله نا باروری در نوجوانان شد ؟

برای اینکه راحتر بتوانید این امر را تشخیص داده و درمان کنید چند نمونه از شایعترین علائم واریکوسل را برایتان آورده ایم :

  • معمولا واریکوسل موجب درد نمی شود ولی گاها می تواند در 10% موارد موجب درد نیز شوند که به صورت مبهم در ناحیه کشاله ران  و کیسه بیضه احساس می شود .
  •  احساس سنگینی در کیسه بیضه 
  • احساس اجسام کرم مانند در اطراف بیضه
  • بسته به میزان آن می تواند برجسته با شد و در حالت ایستاده رگ های بزرگ شده مشاهده می شوند.

 

 

 تشخیص واریکوسل 

اکثر موارد واریکوسل به صورت تصادفی در افراد جوان کشف می شوند و خیلی هم مهم نیست!

بعضا طی بررسی ها برای یافتن علت  ناباروری در مردان مشخص  می شود که در این صورت باید تحت عمل جراحی قرار گیرد 

وجود واریکوسل به صورت یکطرفه در سمت راست یک پدیده ی ناشایع می باشد و در صورت مشاهده حتما باید تحت بررسی های بعدی قرار گیرد.

برای تشخیص واریکوسل  معمولا سونوگرافی رنگی (داپلر)انجام می شود .که بازگشت خون به سیاهرگ ها را نشان می دهد .

ممکن است آزمایش ها ی هورمونی (FSH) نیز برای یافتن علت نا باروری درخواست شود.

از سایر روش ها به ونوگرافی و سی تی اسکن می توان اشاره کرد.

 

 

درمان واریکوسل چیست ؟

در اکثر مواقع واریکوسل نیاز به درمان ندارد ولی گاها بسته به درجه آن نیاز به درمان های خاص  دارد .

اگر علائم آن خفیف باشد و احساس ناراحتی و درد وجود داشته باشد پزشک ممکن است زیر پوش های حمایتی را توصیه کند !

در درجات بالا ممکن است نیاز به عل جراحی باشد . 

نکته مهم این است که خیلی افرادی که واریکوسل دارند نا بارور نیستد. واینکه با درمان واریکوسل همه ی افراد بارور نمی شوند . البته تحقیقات نشان داده است که بعد از درمان واریکوسل به مقدار قابل توجهی میزان اسپرم های افراد نا بارور  افزایش یافته است  با این حال در مورد این موضوع بحث وجود دارد.

 

آخرین ویرایش در 06/06/1394

به اشتراک بگذارید

درباره پزشکی به زبان ساده

پزشکی به زبان ساده می کوشد تا اطلاعات معتبر و به روز پزشکی و سلامت دنیا را به زبانی ساده در اختیار عموم قرار دهد.توجه شود که مقالات ما صرفا برای افزایش آگاهی و آشنایی بیشتر با مسائل پزشکی می باشد و نباید توصیه پزشکی تلقی شوند.

جدیدترین ارسال ها

خبرنامه

برای عضویت در خبرنامه کافیست ایمیل خود را ثبت نمایید