بی اختیاری ادراری

ممکن است شما نیز از آن  دسته افراد باشید که از بی اختیاری ادراری رنج می برد . چرا که این مساله بسیار شایع می باشد و موجب ناراحتی و آزار می شود . اما جالب است بدانیم که در اغلب موارد  بی اختیاری ادراری به راحتی قابل درمان است .لذا اگر ازاین موضوع رنج می برید حتما برای درمان به پزشک مراجعه کنید .

 در این مقاله سعی داریم تا شما را با تعریف بی اختیاری ادراری و همچنین دلایل و درمان های آن آشنا سازیم .

 

 بی اختیاری ادرای به چه مفهوم است؟ 

در جواب باید بگوییم که بی اختیاری ادراری به خروج غیر ارادی ادرار از بدن گفته  می شود که ممکن است مقدار آن  از چند قطره تا جریان واضح ادرار متفاوت باشد . 

علاوه بر مشکلات بهداشتی که برای فرد ایجاد می کند .از لحاظ اجتماعی نیز بار روانی زیادی به وی وارد می سازد . لذا این مساله باید جدی گرفته شده و درمان شود .

همانطور که قبلا نیز اشاره کردیم بی اختیاری ادراری پدیده ی شایعی است به زوری که 4% از مردان و 20 % از خانم های بالای 40  سال چار این مشکل می شوند ولی نکته مهم این است که مردم به اشتباه فکر می کنند که بی اختیاری ادراری جزئی از پدبده ی افزایش سن است و آن را طبیعی تلقی می کنند .حال آنکه این چنین نبوده و باید درمان شود .

 

اما علت بی اختیاری ادراری چیست ؟ چه کسانی بیشتر دچار بی اختیاری ادراری می شوند ؟

برای پاسخ به این سوال ابتدا نیاز است تا ابن نکته ذکر شود که بی اختیاری انواع مختلفی دارد که هر کدام علل خاص خورد ار دارند و. در زیر به انواع و همچنین عل هر کدام ا ز انواع بی اختیاری ادراری اشاره شده است .

1. بی اختتیاری استرسی یا فشاری: شایعترین نوع بی اختیاری است و به این مفهوم است که هرگاه فشار داخل شکم بالا می رود   دریچه های مثانه نمی تواند در برابر فشار ادرار مقاومت کنند .این اتفاق در هنگام عطسه،سرفه،خندیدن و یا هنگام ورزش های پر تحرک دیده می شود و علت اصلی آن ضعف عضلات کف لگنی است. این موضوع در خانم هایی که چندین بار زایمان داشته اند شایعتر است  چرا که با هر بار زایمان  عضلات این ناحیه کمی از مقاومت خود را ازدست می دهند.

البته بی اختیاری استرسی ممکن است در برخی از آقایانی که برای درمان سرطان پروستات  جراحی انجام داده اند دیده شود . ددر موارد جراحی برای بزرگی خوشخیم پروستات بی اختیاری عارضه ی معمولی نیست .

2. بی اختیاری فوریتی : این بدان مهفوم است که ممکن است   به محض احساس ادرار نیاز باشد تا فرد خود را به دستشویی برساند .گاهی نیز قبل از رسیدن به دستشویی ادرار بی اختیار از وی خارج می شود . این نوع در مثانه ی بیش فعال دیده   می شود و دومین نوع  شایع بی اختیاری است .اما اینکه چرا این اتفاق می افتد کمی پیچیده است ولی چیزی که مشخص است این است که در میزان کم ادرار اعصاب مثانه به اشتباه مغز را تحریک می کنند تا دفع ادرار انجام دهد . یعنی با اندکی ادرار در مثانه نیاز به دفع ادرار پیدا می کند که این باعث افزایش دفعات ادرار و همچنین در برخی موارد باعث بی اختیاری ادراری می شود . این اختلال در افراد با  مشکلات سیستم عصبی مانند پارکینسون،ام اس (مولتیپل اسکلروز) و یا سکته ی مغزی نیز دیده می شود .

3. نوع مختلط : در این نوع فرد ممکن است هر دو نوع بی اختیاری فوریتی و استرسی را با هم داشته باشد .

تقریبا می توانیم بگوییم که اکثر موارد بی اختیاری  ادراری  از 2 نوع بالا هستند . اما انواع دیگری نیز وجود دارند که شیوع آنها کمتر است :

4. بی اختیاری سر ریزی: این حالت وقتی اتفاق می افتد که انسدادی در مسیر ادرار وجود داشته باشد  و ادرار در مثانه جمع شود. به مرور زمان به علت فشار ادرار باقی مانده در مثانه مکانیسم های دفع ادرار مختل شده و گاها ادرار بی ارداه از مثانه خارج می شود. از جمله ی این موارد می توان به بزرگی خوشخیم پروستات در آقایان اشاره کرد .که ممکن است نیاز به جراحی باشد.

5. شب ادراری :شب ادراری معمولا در کودکان اتفاق می افتد که امری طبیعی است و معمولا تا 6 سالگی برطرف می شود . اما گاها بزرگسالان نیز درگیر می شوند .این نیز به علت اختلال در سیستم های عصبی کنترل کننده ی دفع ادرار می باشد .

6. بی اختیاری عملکردی : این نوع وقتی اطلاق می شود که هیچ اشکالی در سیستم عصی و مسیر های دفع ادرار وجود ندارد . مثالی از این نوع می تواند این باشد که فرد به علت عدم توانایی در  حرکت قادر به رساندن خود به دستشویی نباشد .

البته موارد دیگری نیز ممکن است موجب بی اختیاری ادراری شود مانند صدمات و یا ضربه و تصادف ...

 

تشخیص بی اختیاری اداری

اغلب موارد بی اختیاری ادراری به راحتی قابل بهبود و یا حتی درمان کامل هستند . البته بسته به نوع آن نیاز ممکن است درمان ها متفاوت باشد .لذا دانستن اینکه بی اختیاری از کئام نوع است بسیار مهم است .

برای تشخیص نوع بی اختیاری ادراری  نیاز است تا پزشک شما را را معاینه کند و نکاتی درمورد دفعات ادرار ،حجم ادرار و دفعات بی اختیاری در  شبانه روز یا هفته را بداند .

در بعضی از موارد برای تشخیص نوع بی اختیاری نیاز است تا پزشک شما را به متخصص اورولوژِی ارجاع دهد .برای تشخیص معمولا یکسری تست ها و بررسی هایی انجام می شود که در زیر به آنها اشاره کرده ایم :

1. آنالیز ادرار: در این آزمایش از دیپ استیک استفاده می شود که می توان به کمک آن  متوجه وجود عفونت ،خون و یا پروتئین در ادرار شد . همچنین بررسی میزان قند ادرار نیز می تواند کمک کننده باشد چرا که در دیابت و قند خون بالا فرد بیشتر آب می خورد نیاز به دفع ادرار نیز متعاقبا بیشتر می شود .همچنین قند خون بالا می تواند ریسک ابتلا به عفونت ادراری را نیز بالا ببرد.

عفونت ها نیز می توانند از علل بی اختیاری ادراری باشند .

وجود خون در ادرار می تواند نشان از یک اختلال در مثانه یا مجاری ادراری باشد .

2. باقی مانده ادرار در مثانه : در این تست میزان ادرار باقی مانده در مثانه پس از دفع ادرار ،اندازه گیری می شود.روش معمول عکس برداری با سونوگرافی است ولی گاها ممکن است پزشک از سوند براری بررسی میزان ادرار باقی مانده در مثانه استفاده کند .سوند لوله ی باریک و انعطاف پذیری است که از راه میزراه به مثانه ارد شده و ادرار باقی مانده از آن خارج می شود .

3. مقاینه ی واژن یا مقعد: ممکن است نیاز باشد تا پزشک با افرو بردن انگشت در واژن یا مقعد قدرت عضلات این ناحیه را بسنجد .در آقایان فرو بردن انگشت در مقعد برای بررسی اندازه پروستات نیز استفاده می شود. در خانمها  برای معاینه ی واژن از دستگاهی به اسم اسپکیولوم نیز استفاده می شود .

4. آزمایشات یورودینامیک: این تست ها معمولا  قدرت و  سرعت جریان ادرار را می سنجند و در مواقعی که قادر به یافتن علت زمینه ای بی اختیاری نیستیم از این تست ها در مراکز بیمارستانی استفاده می شود . 

 

  درمان بی اختیاری ادراری

همانطور که قبلا نیز ذکر شد درمان بی اختیاری ادراری بسته به نوع آن می تواند متفاوت باشد :

1) بی اختیاری استرسی: برای این نوع بی اختیاری ادراری تقویت عضلات کف لگنی بسیار مفید می باشد .این عضلات معمولا در خانم هایی که چندین زایمان داشته اند ضعیف می شوند و می تواند زمینه ساز بی اختیاری ادراری شود . تقویت این عضلات یکسری ورزش ها و حرکات توصیه می شود که پزشک به شما آموزش می دهد.

همچنین برخی دارو ها نیز برای بهبود بی اختیاری استرسی استفاده می شوند .

2) بی اختیاری فوریتی: برای درمان این نوع بی اختیاری تقویت عادات مثانه مفید می باشد . به این صورت که هر بار که احساس دفع  ادرار به شما دست می دهد سعی کنید ادرار را به مدت   بیشتری نگه دارید . همچنین فقط وقتی که واقعا نیاز است دستشویی بروید .

3. سایر انواع بی اختیاری چندان شایع نبوده و هرکدام بسته به نظر پزشک ممکن است  درمان متفاوتی نیاز داشته باشد .

 

در این جا چند توصیه بهداشتی برای بهبود وضعیت بی اختیار ی باری همه انواع آن برایتان ذکر کرده ایم :

1) تنظیم مقدار آب مصرفی: نکتهی قابل توجه این است که اگر شما از بی اختیاری ادراری رنج می برید نیاز نیست که به صورت شدید میزان آب مصرفی خود رار محدود کنید چرا که عواقب جدی از جمله افت فشار و همچنین التهاب مثاه و سنگ های کلیوی را به دنبال دارد . ولی اگر عادت به خوردن آب بیش از زیاد دارید متعادل کردن آن می تواند کمک کنند باشد  

2) نوع مایعات مصرفی: باید توجه داشت که ثرف مقدار زیاد مواد کافئین دار از جمله چای و قهوه و.. می تواند باعث بدتر شدن بی اختیاری فوریتی شوند چرا که این مواد به خودی خود مدر هستند و باعث می شوند شما بیش از مقدار عادی ادرار دفع کنید .

3) کاهش وزن: کاهش وزن در افراد جاق و دچار بی اختیاری ادراری  می تواند باعث بهبود این وضعیت شود .اگر چاق هستید و بی اختیاری نیز دارید حتما باید کاهش وزن را در برنامه ی خود قرار دهید .

4) تنظیم عادات خوردن آب و دستشویی: سعی کنید عادات خوردن آّ و رفتن به دستشویی تقریبا هماهنگ و منظم باشد .

5) درمان یبوست: یبوست یکی از عواملی است که در صورت مزمن و طولانی شدن می تواند باعث بی اختیاری ادراری و اختلال مثانه شود .

6) سعی کنید هر وقت که نیاز است برای دفع ادرار دستشویی بروید .

 

 

 

آخرین ویرایش در 04/08/1394

به اشتراک بگذارید

درباره پزشکی به زبان ساده

پزشکی به زبان ساده می کوشد تا اطلاعات معتبر و به روز پزشکی و سلامت دنیا را به زبانی ساده در اختیار عموم قرار دهد.توجه شود که مقالات ما صرفا برای افزایش آگاهی و آشنایی بیشتر با مسائل پزشکی می باشد و نباید توصیه پزشکی تلقی شوند.

جدیدترین ارسال ها

خبرنامه

برای عضویت در خبرنامه کافیست ایمیل خود را ثبت نمایید