مثانه ی بیش فعال (مثانه ی پرکار ) چیست؟

با توجه به این که سندرم مثانه ی بیش فعال و یا مثانه ی پرکار شیوع نسبتا بالایی در بین افراد بزرگسال دارد احتمالا شما نیز نام این سندرم را بارها  شنیده اید . ولی اینکه تعریف مثانه ی بیش فعال  و  علت آن چیست ، در این مقاله بحث شده است .

در آخر نیز سعی داریم شما را با درمان های رایج سندرم مثانه ی بیش فعال آشنا کنیم :

 

 

منظور از مثانه ی بیش فعال چیست؟

مثانه ی بیش فعال به شرایطی اطلاق   می شود که مثانه به صورت ناگهانی و غیر ارادی منقبض می شود . و فرد احساس دفع ادرار پیدا می کند بدون آنکه ادرار قابل توجهی در مثانه باشد .معمولا دلیل خاصی برای این پدیده پیدا نمی شود .طبق مطالعات مشخص شده است که از هر 6 فرد بزرگسال یک نفر دچار سندرم مثانه ی بیش فعال می شود و از هر 3 نفر که دارای این اختلال هستند 1 نفر دچار بی اختیاری فوریتی ادرار می شود .

گاها از واژه ی مثانه ی تحریک پذیر نیز برای ای سندرم استفاده می شود.

مثانه ی بیش فعال یا تحریک پذیر معمولا با علائم زیر همراه است :

1. فوریت در ادرار : به این مفهوم است که فرد به طور  ناگهانی احساس دفع ادرار پیدا می کند و سریعا باید خود را به دستشویی برساند .

2. تکرر ادرار : دفعات ادرار بیش از حالت معمول می شود (بیش از 8 بار در 24 ساعت )

3. شب ادراری 

4. بی اختیاری ادراری 

البته ممکن است همه ی این علائم در یک فرد دیده نشوند . و شدت علائم نیز بسته به میزان اختلال متفاوت است .

  

 

علت ایجاد مثانه ی بیش فعال چیست؟

اما چه چیزی باعث سندرم مثانه بیش فعال می شود ؟ پاسخ این سوال  هنوز به طور دقیق  مشخص نشده است . 

در حالت طبیعی وقتی مثانه از ادرار پر می شود عضلات آن دچار کشیدگی می شوند .این کشیدگی سبب می شوند تا پیام پر شدن مثانه به مغز منتقل شود و مغز دستور تخلیه ی مثانه را می دهد . در سندرم مثانه بیش فعال این اعصاب پیام را در هنگام وجود مقادیر کم ادرار به مغز ارسال می کنند و فرد احساس پری مثانه می کند در حالی که مثانه ادرار زیادی ندارد . این باعث می شود که فرد نیاز بیشتری به رفتن به دستشویی داشته باشد که می تواند آزار دهنده بسیار باشد .

تحقیقات نشان داده است که این سندرم درشرایط استرس زا و همچنین با مصرف کافئین و کولا تشدید می شود .

گاهی اوقات نیز ممکن است  در نتیجه ی اختلالات مغزی مانند سکته مغزی  ،پارکینسون  یا مولتیپل اسکلروز رخ دهد .

 

 

درمان مثانه ی بیش فعال چیست ؟

 حال چگونه می شود علائم مثانه ی بیش فعال را کمتر کرد و یا حتی درمان کرد ؟

در این جا سعی داریم تا مهمترین درمان هایی که برای مثانه ی بیش فعال کاربرد دارد را برایتان معرفی کنیم :

 

1. تمرین دادن مثانه : شاید بتوان گفت مهمترین درمان برای سندرم مثانه ی تحریک پذیر تمرین دادن مثانه باشد. تقریبا نیمی از موارد

سندرم مثانه تحریک پذیر با این تمرین بهبود پیدا می کنند .اما منظور از تمرین دادن مثانه چیست ؟

معمولا پزشک یا پرستار مسئول به شما آموزش خواهد داد که چگونه این کار را انجام دهید . ولی معمولا یک جدول برای شما تنظیم می شود که 2-3 روز اول طبق همان روال همیشگی به دستشویی بروید و در آن جدول تعداد دفعات ادرار روزانه و همچنین میزان حجم ادرار را یاداشت می کنید .سپس از روز سوم به بعد کم کم سعی می کنید تا فاصله ی بین دفعات ادرارتان را بیشتر کنید . این کار ابتدا بسیار دشوار خواهد بود .مثلا اگر شما بخواهید فاضله ی دفعات ادرارتان را از 1 ساعت به 1 ساعت و 5 دقیقه برسانید بسیار سخت خواهد بود ولی با گدشت زمان کم کم مثانه عادت می کند و شما می توانید مدت زمان بیشتری ادرار خود را نگه دارید !

 

2. تغیرات در عادات زندگی :

این قسمت شامل مواردی از جمله کاهش مصرف جای و کافئین ، الکل می باشد .

همچنین از زیاد نوشیدن آب نیز خوداری کنید ولی توجه داشته باشدی که هرگز محدودیت بیش از حد نسبت به آب مصرفی خود اعمال نکنید .

فقط وقتی به دستشویی بروید که واقعا نیاز دارید . وقتی زیاد دستشویی بروید کم کم در دراز مدت مثانه بد عادت می شود و ادرار کمتری در خود نگه می دارد !

 

3. تقویت عضلات کف لگنی : این کار با یکسری حرکات ورزشی انجام می شود .مثلا نشستن روی سطوح سخت می تواند کمک کننده باشد البته این که این ورزش در کسانی که فقط مثانه ی بیش فعال دارند حتما جواب میدهد یا نه جای بحث دارد ولی در کسانی که از بی اختیاری ادراری استرسی نیز به طور همزمان رنج می برند بسیار مفید می باشد !

 

4. دارو ها : اما نکته ای که وجود دارد این است که درمان تنها با تمرین دادن مثانه برای از بین بردن علائم کافی نیست .معمولا برای ناپدید شدن تقریبی علائم نیاز است تا دارو هایی نیز به رژیم درمانی اضافه شوند . دسته دارویی که در این اختلال استفاده می شوند با نام آنتی کولینرژیک ها شناخته می شوند . از جمله ی این دارو ها می توان به اکسی بیوتین و تولتورودین اشاره کرد . البته عوارض جانبی در این دارو ها شایع می باشد ولی این عوارض چندان جدی نیستند .شایعترین عارضه خشکی چشم ها و دهان است .

پاسخ به درمان با دارو ها بسیار وابسته به فرد و روش های همراه درمانی می باشد و از فردی به فرد دیگر ممکن است متفاوت باشد .

 

5. جراحی : اگر درمان های فوق جواب گو نباشد ممکن است پزشک درمان جراحی را پیشنهاد کند .البته روش های جراحی متفاوتی برای بهبود بخشیدن به سندرم مثانه ی بیش فعال وجود دارد :

- دستکاری اعصاب ساکرال: این اعصاب کنترل کننده ی انقباضات مثانه هستند و با تحریک این اعصاب می توان میزان کنترل بر مثانه را افزایش داد  

- افزایش حجم مثانه !

 

6.استفاده از سم بوتولینیوم : این ماده توسط یک نوع باکتری ایجاد می شود که در کنسرو های ماهی گاها ایجاد مشکل می کند . تزریق  این ماده  در عضلات مثانه می تواند باعث کمتر شدن انقباضات غیر ارادی مثانه شود !البته ممکن است با این کار مثانه بسیار کند عمل کند و نیاز باشد تا با سوند ادرار را تخلیه کنید !

 

 

 

 

 

آخرین ویرایش در 08/06/1394

به اشتراک بگذارید

درباره پزشکی به زبان ساده

پزشکی به زبان ساده می کوشد تا اطلاعات معتبر و به روز پزشکی و سلامت دنیا را به زبانی ساده در اختیار عموم قرار دهد.توجه شود که مقالات ما صرفا برای افزایش آگاهی و آشنایی بیشتر با مسائل پزشکی می باشد و نباید توصیه پزشکی تلقی شوند.

جدیدترین ارسال ها

خبرنامه

برای عضویت در خبرنامه کافیست ایمیل خود را ثبت نمایید